Ξυπνάτε κάθε βράδυ για τουαλέτα; Οι συνήθειες που μπορούν να μειώσουν τη νυχτερινή ούρηση

Το να ξυπνά κάποιος μία φορά μέσα στη νύχτα για να πάει στην τουαλέτα δεν είναι ασυνήθιστο.

Όταν όμως αυτό συμβαίνει ξανά και ξανά, κάθε βράδυ, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον ύπνο, τη συγκέντρωση και την ενέργεια της επόμενης ημέρας.

Η κατάσταση αυτή ονομάζεται νυκτουρία και είναι πολύ συχνή, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται η ηλικία.

Δεν αποτελεί από μόνη της συγκεκριμένη ασθένεια.

Είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες.

Σε μερικούς ανθρώπους οφείλεται απλώς στο γεγονός ότι πίνουν πολλά υγρά πριν κοιμηθούν.

Σε άλλους μπορεί να συνδέεται με:

καφεΐνη,

αλκοόλ,

ορισμένα φάρμακα,

προβλήματα του προστάτη,

σακχαρώδη διαβήτη,

ουρολοίμωξη,

διαταραχές του ύπνου,

ή καρδιολογικά προβλήματα.

Το σημαντικό είναι ότι υπάρχουν αρκετές απλές αλλαγές που μπορεί να βοηθήσουν.

Τι είναι ακριβώς η νυκτουρία

Νυκτουρία ονομάζεται η ανάγκη να ξυπνήσει κάποιος από τον ύπνο για να ουρήσει.

Δεν είναι ακριβώς το ίδιο με τη συχνουρία.

Η συχνουρία αφορά την ανάγκη για ούρηση πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η νυκτουρία αφορά συγκεκριμένα τις αφυπνίσεις στη διάρκεια της νύχτας.

Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, οι γιατροί συνήθως θεωρούν πιο σημαντικό το πρόβλημα όταν κάποιος ξυπνά δύο ή περισσότερες φορές τη νύχτα για ούρηση.

Το πόσο ενοχλητικό είναι όμως εξαρτάται και από τον ίδιο τον άνθρωπο.

Για κάποιον, μία αφύπνιση μπορεί να μην δημιουργεί κανένα πρόβλημα.

Για άλλον, ακόμη και μία φορά μπορεί να διακόπτει τόσο έντονα τον ύπνο ώστε να δυσκολεύεται να ξανακοιμηθεί.

Γιατί συμβαίνει συχνότερα όσο μεγαλώνουμε

Με την ηλικία, αρκετές αλλαγές μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα νυκτουρίας.

Ο οργανισμός μπορεί να παράγει μεγαλύτερη ποσότητα ούρων τη νύχτα.

Η ουροδόχος κύστη μπορεί να αποθηκεύει μικρότερη ποσότητα.

Στους άνδρες μπορεί να εμφανιστεί διόγκωση του προστάτη.

Στις γυναίκες μπορεί να υπάρχουν αλλαγές που σχετίζονται με:

την εμμηνόπαυση,

τον πυελικό πυθμένα,

ή πρόπτωση πυελικών οργάνων.

Παράλληλα αυξάνεται και η συχνότητα άλλων παθήσεων που μπορεί να επηρεάζουν την ούρηση.

1. Περιορίστε τα πολλά υγρά πριν κοιμηθείτε

Η πρώτη και πιο απλή αλλαγή είναι ο σωστός χρονισμός της κατανάλωσης υγρών.

Αν κάποιος πίνει:

δύο μεγάλα ποτήρια νερό,

τσάι,

αναψυκτικό,

ή άλλο ρόφημα

λίγο πριν ξαπλώσει, είναι λογικό η ουροδόχος κύστη να γεμίσει μέσα στη νύχτα.

Για αρκετούς ανθρώπους μπορεί να βοηθήσει ο περιορισμός της μεγάλης κατανάλωσης υγρών περίπου δύο ώρες πριν από τον ύπνο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφυδατωθείτε.

Η σωστή ενυδάτωση μέσα στην ημέρα παραμένει σημαντική.

Ο στόχος είναι να μεταφερθεί μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης υγρών νωρίτερα μέσα στην ημέρα.

Μην κόψετε απότομα το νερό

Ένα συχνό λάθος είναι να προσπαθήσει κάποιος να λύσει το πρόβλημα πίνοντας όσο το δυνατόν λιγότερο νερό.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

Μπορεί επίσης να κάνει τα ούρα πιο συμπυκνωμένα και σε ορισμένους ανθρώπους να ερεθίσει περισσότερο την κύστη.

Η σωστή στρατηγική δεν είναι «δεν πίνω νερό».

Είναι:

πίνω αρκετά μέσα στην ημέρα και αποφεύγω τις μεγάλες ποσότητες ακριβώς πριν κοιμηθώ.

2. Περιορίστε την καφεΐνη το απόγευμα και το βράδυ

Καφές.

Τσάι.

Ενεργειακά ποτά.

Cola.

Ακόμη και ορισμένα προϊόντα σοκολάτας περιέχουν καφεΐνη.

Η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει την παραγωγή ούρων και να ερεθίσει την ουροδόχο κύστη.

Για κάποιον που αντιμετωπίζει νυκτουρία, η μείωσή της κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες μπορεί να κάνει αισθητή διαφορά.

Αν πίνετε αρκετούς καφέδες, δεν χρειάζεται απαραίτητα να τους κόψετε όλους.

Μπορεί να βοηθήσει απλώς να μεταφέρετε τον τελευταίο καφέ αρκετές ώρες νωρίτερα.

3. Προσέξτε ιδιαίτερα το αλκοόλ

Το αλκοόλ μπορεί να λειτουργήσει ως διουρητικό και να αυξήσει την παραγωγή ούρων.

Παράλληλα μπορεί να επιδεινώσει και την ποιότητα του ύπνου.

Κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι ένα ποτήρι κρασί τον βοηθά να κοιμηθεί πιο εύκολα.

Όμως ο ύπνος μπορεί να γίνει περισσότερο κατακερματισμένος αργότερα μέσα στη νύχτα.

Αν ταυτόχρονα αυξάνεται και η παραγωγή ούρων, η πιθανότητα να ξυπνήσει κάποιος για τουαλέτα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

4. Πηγαίνετε στην τουαλέτα ακριβώς πριν ξαπλώσετε

Ακούγεται προφανές, αλλά αρκετοί άνθρωποι δεν το κάνουν σταθερά.

Αν αδειάσετε την ουροδόχο κύστη ακριβώς πριν πέσετε για ύπνο, μειώνεται η ποσότητα που ήδη βρίσκεται μέσα σε αυτή όταν ξεκινά η νύχτα.

Η συνήθεια αυτή μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με περιορισμό των υγρών τις τελευταίες ώρες πριν την κατάκλιση.

Δεν αποτελεί θεραπεία για κάποια πάθηση.

Είναι όμως μία απλή συνήθεια χαμηλού κινδύνου.

5. Αν πρήζονται τα πόδια σας, σηκώστε τα νωρίτερα μέσα στην ημέρα

Αυτό είναι ένα από τα λιγότερο γνωστά σημεία.

Σε ορισμένους ανθρώπους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, συσσωρεύεται υγρό στα πόδια κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το βράδυ, όταν ξαπλώνουν, το υγρό επιστρέφει στην κυκλοφορία.

Τα νεφρά αρχίζουν να το αποβάλλουν.

Το αποτέλεσμα είναι αυξημένη παραγωγή ούρων ακριβώς την ώρα που ο άνθρωπος προσπαθεί να κοιμηθεί.

Η ανύψωση των ποδιών για ένα διάστημα το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ μπορεί να βοηθήσει το σώμα να μετακινήσει αυτό το υγρό νωρίτερα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βοηθούν και ειδικές κάλτσες συμπίεσης, αλλά αυτές είναι καλύτερο να χρησιμοποιούνται μετά από συμβουλή επαγγελματία υγείας, ειδικά σε άτομα με αγγειακά προβλήματα.

6. Ελέγξτε πότε παίρνετε τα διουρητικά σας

Ορισμένα φάρμακα για:

υπέρταση,

καρδιακή ανεπάρκεια,

οίδημα

και άλλες παθήσεις

αυξάνουν την παραγωγή ούρων.

Ονομάζονται διουρητικά.

Αν λαμβάνονται αργά το απόγευμα ή το βράδυ, είναι λογικό να αυξήσουν τη νυχτερινή ούρηση.

Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να βοηθήσει η λήψη διουρητικού αρκετές ώρες πριν από τον ύπνο.

Όμως αυτό δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα.

Μην αλλάξετε ποτέ την ώρα ή τη δόση ενός συνταγογραφούμενου φαρμάκου χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον γιατρό σας.

7. Κρατήστε ημερολόγιο ούρησης

Ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο είναι το λεγόμενο bladder diary.

Για δύο ή τρεις ημέρες μπορείτε να σημειώνετε:

τι ώρα πίνετε υγρά,

πόση ποσότητα πίνετε,

τι ώρα ουρείτε,

πόσες φορές ξυπνάτε τη νύχτα,

και περίπου πόσα ούρα αποβάλλετε.

Αυτό μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να καταλάβει αν:

παράγετε υπερβολικά πολλά ούρα τη νύχτα,

η ουροδόχος κύστη έχει μικρή χωρητικότητα,

ή το πρόβλημα σχετίζεται περισσότερο με τον ύπνο.

Η Cleveland Clinic αναφέρει το ημερολόγιο ούρησης ως χρήσιμο μέρος της διερεύνησης της νυκτουρίας.

Μερικές φορές δεν ξυπνάτε επειδή θέλετε να ουρήσετε

Υπάρχει και μία ενδιαφέρουσα περίπτωση.

Μερικοί άνθρωποι ξυπνούν πρώτα για κάποιον άλλο λόγο και στη συνέχεια πηγαίνουν στην τουαλέτα επειδή είναι ήδη ξύπνιοι.

Για παράδειγμα μπορεί να ξυπνούν λόγω:

ροχαλητού,

υπνικής άπνοιας,

πόνου,

άγχους,

θορύβου,

ή αϋπνίας.

Με τον καιρό μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι «η κύστη με ξυπνά».

Στην πραγματικότητα ο ύπνος διακόπτεται πρώτα και η ούρηση έρχεται μετά.

Αυτός είναι ένας λόγος που η σωστή διάγνωση έχει σημασία.

Η υπνική άπνοια μπορεί να προκαλεί νυκτουρία

Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν αυτή τη σύνδεση.

Η αποφρακτική υπνική άπνοια μπορεί να σχετίζεται με αυξημένη νυχτερινή παραγωγή ούρων.

Αν κάποιος έχει:

δυνατό ροχαλητό,

παύσεις στην αναπνοή,

πρωινούς πονοκεφάλους,

έντονη υπνηλία την ημέρα,

και ταυτόχρονα ξυπνά συχνά για ούρηση,

αξίζει να το αναφέρει στον γιατρό του.

Η αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να μειώσει και τη νυκτουρία.

Ο διογκωμένος προστάτης είναι συχνή αιτία στους άνδρες

Στους άνδρες, ιδιαίτερα μετά τη μέση ηλικία, η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι μία συχνή αιτία ουρολογικών συμπτωμάτων.

Ο προστάτης περιβάλλει την ουρήθρα.

Όταν μεγαλώσει, μπορεί να δυσκολεύει την πλήρη κένωση της κύστης.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

ασθενή ροή ούρων,

δυσκολία στην έναρξη,

διακοπτόμενη ούρηση,

αίσθημα ότι η κύστη δεν άδειασε,

και συχνή ανάγκη για ούρηση ημέρα και νύχτα.

Αυτό δεν σημαίνει καρκίνο του προστάτη.

Η καλοήθης υπερπλασία είναι πολύ συχνή και διαφορετική κατάσταση.

Η νυχτερινή ούρηση μπορεί να είναι σημάδι διαβήτη

Όταν το σάκχαρο στο αίμα είναι πολύ αυξημένο, ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει περίσσεια γλυκόζης μέσω των ούρων.

Αυτό μπορεί να προκαλέσει:

πολυουρία,

συχνή ούρηση,

έντονη δίψα,

και νυκτουρία.

Αν κάποιος ξαφνικά αρχίσει να ουρεί πολύ συχνότερα και παράλληλα διψά έντονα ή χάνει βάρος χωρίς προφανή λόγο, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ουρολοίμωξη: Όταν υπάρχει κάψιμο ή πόνος

Μία ουρολοίμωξη μπορεί επίσης να προκαλέσει συχνή ανάγκη για ούρηση.

Συνήθη συμπτώματα είναι:

κάψιμο,

πόνος,

έντονη επιτακτική ανάγκη,

θολά ή δύσοσμα ούρα,

και μερικές φορές αίμα στα ούρα.

Αν συνυπάρχει πυρετός ή πόνος στη μέση, χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση γιατί μπορεί να υπάρχει λοίμωξη ψηλότερα στο ουροποιητικό.

Καρδιακή ανεπάρκεια και κατακράτηση υγρών

Η νυκτουρία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται και με καρδιακά προβλήματα.

Άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να παρουσιάζουν κατακράτηση υγρών στα πόδια κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Όταν ξαπλώνουν, το υγρό επιστρέφει στην κυκλοφορία και αποβάλλεται από τα νεφρά.

Έτσι αυξάνεται η παραγωγή ούρων τη νύχτα.

Αν η νυκτουρία συνοδεύεται από:

πρήξιμο στα πόδια,

δύσπνοια,

ή δυσκολία στην αναπνοή όταν ξαπλώνετε,

χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Υπερδραστήρια ουροδόχος κύστη

Μία άλλη συχνή αιτία είναι η υπερδραστήρια κύστη.

Ο άνθρωπος αισθάνεται ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση, ακόμη και όταν η κύστη δεν είναι εντελώς γεμάτη.

Μπορεί να συμβαίνει τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσουν:

εκπαίδευση της κύστης,

ασκήσεις πυελικού εδάφους,

φυσικοθεραπεία,

ή φαρμακευτική αγωγή ανάλογα με την αιτία.

Οι ασκήσεις πυελικού εδάφους μπορεί να βοηθήσουν

Οι μύες του πυελικού εδάφους βοηθούν στον έλεγχο της κύστης.

Σε ορισμένους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υπερδραστήρια κύστη ή ακράτεια, η σωστή ενδυνάμωσή τους μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα.

Η Cleveland Clinic αναφέρει τη φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους μεταξύ των πιθανών παρεμβάσεων για τη νυκτουρία.

Δεν είναι όμως η κατάλληλη λύση για κάθε αιτία.

Η νυκτουρία επηρεάζει περισσότερο από όσο νομίζουμε

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η ενόχληση της επίσκεψης στην τουαλέτα.

Η επαναλαμβανόμενη διακοπή του ύπνου μπορεί να προκαλέσει:

κούραση,

υπνηλία,

δυσκολία συγκέντρωσης,

ευερεθιστότητα,

και μειωμένη απόδοση την επόμενη ημέρα.

Στους ηλικιωμένους υπάρχει και ένας επιπλέον κίνδυνος:

οι νυχτερινές μετακινήσεις στο σκοτάδι αυξάνουν την πιθανότητα πτώσης.

Φροντίστε τον φωτισμό προς την τουαλέτα

Αν ξυπνάτε συχνά τη νύχτα, ένα απλό φωτάκι νυκτός μπορεί να είναι σημαντικό.

Ιδιαίτερα για ηλικιωμένους ή ανθρώπους που έχουν:

αστάθεια,

ζάλη,

αρθρίτιδα,

ή προβλήματα όρασης.

Ο στόχος είναι να μειωθεί ο κίνδυνος πτώσης.

Μην περιορίζετε υπερβολικά τα υγρά αν παίρνετε συγκεκριμένα φάρμακα

Άτομα που λαμβάνουν ορισμένες θεραπείες ή έχουν:

νεφρική νόσο,

καρδιακή ανεπάρκεια,

διαβήτη,

ή άλλες χρόνιες παθήσεις

μπορεί να έχουν ειδικές οδηγίες για την πρόσληψη υγρών.

Δεν πρέπει να εφαρμόσουν αυθαίρετα μεγάλους περιορισμούς.

Οι ανάγκες κάθε ανθρώπου διαφέρουν.

Το αλάτι μπορεί επίσης να παίζει ρόλο

Πολύ αλάτι στη διατροφή μπορεί να αυξήσει την κατακράτηση υγρών σε ορισμένους ανθρώπους.

Αυτό μπορεί έμμεσα να οδηγήσει σε μεγαλύτερη νυχτερινή παραγωγή ούρων όταν το υγρό επανέρχεται στην κυκλοφορία.

Δεν υπάρχει όμως λόγος να εφαρμόζονται ακραίες δίαιτες ή «κόλπα» με αλάτι.

Το ίδιο το αρχικό άρθρο σωστά επισημαίνει ότι συμβουλές όπως «πιείτε νερό με αλάτι πριν κοιμηθείτε» δεν έχουν ισχυρή τεκμηρίωση για τη μείωση της νυκτουρίας.

Πότε πρέπει να πάτε σε γιατρό

Η νυχτερινή ούρηση χρειάζεται αξιολόγηση όταν:

ξυπνάτε πολλές φορές κάθε βράδυ,

το πρόβλημα επιμένει,

εμφανίστηκε ξαφνικά,

επιδεινώνεται,

ή επηρεάζει σημαντικά τον ύπνο σας.

Η Cleveland Clinic συστήνει αξιολόγηση όταν κάποιος ξυπνά συστηματικά πάνω από μία ή δύο φορές και το πρόβλημα τον ενοχλεί.

Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ζητήστε ιατρική συμβουλή αν η νυκτουρία συνοδεύεται από:

αίμα στα ούρα,

πόνο ή κάψιμο,

πυρετό,

έντονη δίψα,

ανεξήγητη απώλεια βάρους,

πρήξιμο στα πόδια,

δύσπνοια,

ή μεγάλη αλλαγή στην ποσότητα των ούρων.

Πώς γίνεται η διερεύνηση

Ο γιατρός μπορεί να ρωτήσει:

πόσες φορές ξυπνάτε,

τι ώρα πίνετε υγρά,

αν παίρνετε διουρητικά,

αν έχετε άλλα ουρολογικά συμπτώματα,

και αν ροχαλίζετε έντονα.

Μπορεί επίσης να ζητήσει:

γενική ούρων,

αιματολογικές εξετάσεις,

έλεγχο νεφρικής λειτουργίας,

έλεγχο σακχάρου,

ή εξέταση για το αν η κύστη αδειάζει πλήρως.

Στους άνδρες μπορεί να αξιολογηθεί και ο προστάτης.

Δεν υπάρχει μία θεραπεία που ταιριάζει σε όλους

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό σημείο.

Η νυκτουρία δεν έχει μία μοναδική θεραπεία επειδή δεν έχει μία μοναδική αιτία.

Αν φταίνε τα πολλά βραδινά υγρά, η αλλαγή στις συνήθειες μπορεί να είναι αρκετή.

Αν φταίει ο προστάτης, χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.

Αν υπάρχει υπνική άπνοια, η θεραπεία της άπνοιας μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Αν υπάρχει διαβήτης, πρέπει να αντιμετωπιστεί ο διαβήτης.

Τι μπορείτε να δοκιμάσετε από σήμερα

Για έναν κατά τα άλλα υγιή ενήλικα, με ήπια συμπτώματα και χωρίς ανησυχητικά σημεία, μπορείτε να δοκιμάσετε για λίγες ημέρες:

να πίνετε περισσότερα υγρά νωρίτερα μέσα στην ημέρα,

να περιορίσετε τις μεγάλες ποσότητες δύο ώρες πριν κοιμηθείτε,

να αποφύγετε καφέ και αλκοόλ αργά,

να πηγαίνετε στην τουαλέτα ακριβώς πριν ξαπλώσετε,

και, αν πρήζονται τα πόδια, να τα σηκώνετε για κάποιο διάστημα το απόγευμα.

Παράλληλα κρατήστε ένα μικρό ημερολόγιο.

Μην περιμένετε αποτέλεσμα από την πρώτη νύχτα

Οι καθημερινές αλλαγές χρειάζονται μερικές ημέρες για να αξιολογηθούν σωστά.

Αν μία νύχτα ξυπνήσετε δύο φορές και την επόμενη καμία, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι λύθηκε το πρόβλημα.

Κοιτάξτε το μοτίβο για περίπου μία εβδομάδα.

Η πιο απλή στρατηγική σε μία φράση

Η λογική είναι:

περισσότερα υγρά μέσα στην ημέρα, λιγότερα αργά το βράδυ.

Συνδυάστε το με:

λιγότερη καφεΐνη,

λιγότερο αλκοόλ,

άδειασμα της κύστης πριν τον ύπνο

και σωστή αξιολόγηση αν το πρόβλημα επιμένει.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

Μην σταματήσετε φάρμακα μόνοι σας.

Μην αλλάξετε την ώρα λήψης διουρητικών χωρίς οδηγία.

Μην κόψετε σχεδόν όλο το νερό.

Μην θεωρήσετε ότι επειδή η νυκτουρία είναι συχνή είναι πάντα «φυσιολογική».

Και μην αγνοήσετε αίμα, πόνο, έντονη δίψα ή δύσπνοια.

Το συμπέρασμα

Το να σηκωθείτε μία φορά για τουαλέτα μπορεί να μην σημαίνει απολύτως τίποτα.

Όταν όμως ξυπνάτε δύο, τρεις ή περισσότερες φορές κάθε νύχτα, ο ύπνος σας διακόπτεται επανειλημμένα και αξίζει να αναζητηθεί η αιτία.

Μερικές φορές η λύση είναι απλή:

λιγότερα υγρά πριν τον ύπνο,

λιγότερη καφεΐνη,

λιγότερο αλκοόλ,

και καλύτερη διαχείριση των υγρών μέσα στην ημέρα.

Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η νυχτερινή ούρηση μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ενός προβλήματος που χρειάζεται θεραπεία.

Γι’ αυτό η σωστή προσέγγιση δεν είναι:

«πώς θα σταματήσω να πηγαίνω τουαλέτα;»

Αλλά:

«γιατί χρειάζεται να πηγαίνω τόσο συχνά;»

Και αυτή η απάντηση είναι που καθορίζει πραγματικά τη σωστή αντιμετώπιση.