Το κόλπο με τον ατμό που καθαρίζει τον φούρνο χωρίς πολύ τρίψιμο – Ο σωστός και ασφαλής τρόπος για την υγεία σας

Ο καθαρισμός του φούρνου είναι μία από εκείνες τις δουλειές του σπιτιού που σχεδόν όλοι προσπαθούμε να αναβάλουμε όσο γίνεται περισσότερο.

Λίπη που έχουν ψηθεί ξανά και ξανά.

Σάλτσες που έχουν στεγνώσει.

Σταγόνες από τυριά και φαγητά που έχουν κολλήσει στα τοιχώματα.

Και στο τέλος πολύ τρίψιμο, έντονες μυρωδιές από καθαριστικά και αρκετός χρόνος.

Υπάρχει όμως μία πολύ απλούστερη τεχνική που μπορεί να κάνει τη δουλειά σημαντικά πιο εύκολη:

ο καθαρισμός του φούρνου με ατμό.

Δεν πρόκειται για «μαγικό» κόλπο που εξαφανίζει κάθε καμένο λίπος μέσα σε λίγα λεπτά.

Ο ατμός όμως μπορεί να μαλακώσει τα ξεραμένα υπολείμματα ώστε να αφαιρούνται πολύ ευκολότερα με ένα μαλακό πανί ή σφουγγάρι.

Και το σημαντικότερο;

Σε αρκετούς φούρνους μπορεί να γίνει μόνο με νερό, χωρίς ισχυρά χημικά.

Πώς λειτουργεί ο καθαρισμός του φούρνου με ατμό

Η αρχή είναι πολύ απλή.

Όταν το νερό θερμαίνεται, παράγει υδρατμούς.

Οι υδρατμοί κυκλοφορούν στο εσωτερικό του φούρνου και έρχονται σε επαφή με:

λίπη,

ξεραμένες σάλτσες,

υπολείμματα τροφών,

και άλλους λεκέδες.

Η υγρασία διεισδύει στην επιφάνειά τους και τους μαλακώνει.

Έτσι, αντί να προσπαθούμε να ξύσουμε έναν εντελώς στεγνό λεκέ, μπορούμε μετά τον ατμό να τον αφαιρέσουμε πολύ πιο εύκολα.

Η ίδια λογική χρησιμοποιείται πλέον και από αρκετούς κατασκευαστές σε ειδικά προγράμματα Steam Clean ή Aqua Clean.

Ο ατμός δεν “διαλύει” τα λίπη – τα μαλακώνει

Αυτό είναι μία σημαντική διαφορά.

Πολλές φορές διαβάζουμε ότι ο ατμός «λιώνει» ή «εξαφανίζει» τα λίπη.

Στην πραγματικότητα, το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι ενυδατώνει και μαλακώνει τη βρωμιά.

Η GE, για παράδειγμα, αναφέρει ότι το steam clean βοηθά να ενυδατωθούν τα υπολείμματα τροφών ώστε να σκουπίζονται ευκολότερα.

Για πολύ παλιούς ή έντονα καμένους λεκέδες μπορεί να χρειαστεί:

δεύτερη εφαρμογή,

ήπιο καθαριστικό,

ή περισσότερο χειροκίνητο καθάρισμα.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε πριν δοκιμάσετε το κόλπο

Πριν βάλετε νερό μέσα στον φούρνο, ανοίξτε το εγχειρίδιο χρήσης.

Αυτό είναι το πιο σημαντικό βήμα.

Ο λόγος είναι ότι δεν κατασκευάζονται όλοι οι φούρνοι με τον ίδιο τρόπο.

Σε ορισμένα μοντέλα:

το νερό επιτρέπεται να τοποθετείται στον πάτο του φούρνου,

σε άλλα υπάρχει ειδική κοιλότητα,

σε άλλα πρέπει να μπει σε ταψί,

και σε ορισμένα μοντέλα ο κατασκευαστής απαγορεύει ρητά την απευθείας επαφή νερού με τον πυθμένα.

Η Gorenje, για παράδειγμα, προειδοποιεί ότι η απευθείας ρίψη νερού στον πάτο του φούρνου μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο εμαγιέ λόγω απότομης διαφοράς θερμοκρασίας.

Αν ο φούρνος έχει ειδικό πρόγραμμα Steam Clean

Αυτή είναι η πιο εύκολη περίπτωση.

Ακολουθήστε αποκλειστικά τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Συνήθως η διαδικασία περιλαμβάνει:

αφαίρεση σχαρών και ταψιών,

προσθήκη συγκεκριμένης ποσότητας νερού,

ενεργοποίηση του προγράμματος,

αναμονή περίπου 30–50 λεπτών,

και στο τέλος σκούπισμα με μαλακό πανί.

Η Maytag, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί περίπου 355 ml νερού και κύκλο 50 λεπτών σε συμβατά μοντέλα.

Η Zanussi περιγράφει διαδικασία με περίπου 200 ml νερού και θερμοκρασία περίπου 90°C σε συγκεκριμένα μοντέλα Aqua Clean.

Δεν χρειάζονται 180–200°C για όλους τους φούρνους

Αυτό είναι ένα από τα σημεία όπου χρειάζεται διόρθωση σε πολλά viral tips.

Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι ο φούρνος πρέπει να φτάσει στους 180 ή 200 βαθμούς Κελσίου.

Αρκετά επίσημα steam-clean προγράμματα λειτουργούν σε πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία.

Ορισμένα μάλιστα ελέγχουν μόνα τους τη θερμοκρασία χωρίς ο χρήστης να επιλέγει βαθμούς.

Άρα το «βάλε τον φούρνο στους 200°C» δεν πρέπει να δίνεται ως καθολική οδηγία.

Αν ο φούρνος δεν έχει ειδικό πρόγραμμα ατμού

Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Αν το manual επιτρέπει χρήση δοχείου με νερό μέσα στον φούρνο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε:

ένα πυρίμαχο σκεύος,

ή ένα ταψί κατάλληλο για υψηλή θερμοκρασία.

Προσθέστε νερό και χρησιμοποιήστε μόνο θερμοκρασία που επιτρέπει ή προτείνει ο κατασκευαστής.

Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί αρκετή υγρασία ώστε να μαλακώσουν τα υπολείμματα.

Δεν χρειάζεται ο φούρνος να λειτουργεί σε πολύ υψηλή θερμοκρασία.

Γιατί το σκέτο νερό είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή

Σε πολλά μοντέλα το νερό είναι αρκετό.

Μάλιστα ορισμένοι κατασκευαστές ζητούν ρητά μόνο νερό.

Η GE προειδοποιεί ότι η προσθήκη ξιδιού στο νερό κατά τη λειτουργία Steam Clean μπορεί να προκαλέσει λεκέδες ή μόνιμη αλλοίωση της επένδυσης του φούρνου.

Η Maytag επίσης αναφέρει να μη χρησιμοποιούνται καθαριστικά ή άλλα πρόσθετα μαζί με το steam-clean πρόγραμμα.

Άρα το ασφαλέστερο είναι:

ξεκινήστε μόνο με νερό.

Τι γίνεται με το ξίδι

Το ξίδι εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε viral συμβουλή καθαρισμού.

Και πράγματι μπορεί να είναι χρήσιμο σε ορισμένες επιφάνειες.

Δεν είναι όμως κατάλληλο για κάθε φούρνο.

Το οξικό οξύ μπορεί να επηρεάσει συγκεκριμένες επιστρώσεις ή εμαγιέ, ειδικά αν παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οδηγίες κατασκευαστών προειδοποιούν να μην παραμένουν όξινες ουσίες όπως ξίδι ή λεμόνι πάνω σε εμαγιέ επιφάνειες.

Άρα το ξίδι απαγορεύεται πάντα;

Όχι.

Υπάρχουν και μοντέλα όπου ο κατασκευαστής επιτρέπει συγκεκριμένη χρήση ξιδιού.

Για παράδειγμα, ορισμένοι φούρνοι με συστήματα ατμού το χρησιμοποιούν για αφαλάτωση ειδικού δοχείου ή συστήματος ατμού.

Το κλειδί είναι ένα:

αν το manual το επιτρέπει, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε όπως ακριβώς περιγράφεται.

Αν δεν το αναφέρει, καλύτερα όχι.

Βήμα 1: Αφήστε τον φούρνο να κρυώσει

Μην ξεκινάτε τη διαδικασία όταν ο φούρνος είναι πολύ ζεστός από προηγούμενο μαγείρεμα.

Η μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ μετάλλου και νερού μπορεί να επιβαρύνει τις εσωτερικές επιφάνειες.

Ορισμένοι κατασκευαστές απαιτούν ο φούρνος να είναι σε θερμοκρασία δωματίου πριν ενεργοποιηθεί το Steam Clean.

Βήμα 2: Βγάλτε σχάρες και αξεσουάρ

Αφαιρέστε:

σχάρες,

ταψιά,

θερμόμετρα,

και όποιο άλλο αξεσουάρ δεν χρειάζεται να βρίσκεται μέσα.

Έτσι ο ατμός μπορεί να φτάσει καλύτερα στις εσωτερικές επιφάνειες.

Παράλληλα αποκτάτε περισσότερο χώρο για το τελικό σκούπισμα.

Βήμα 3: Αφαιρέστε πρώτα τα μεγάλα υπολείμματα

Αν στον φούρνο υπάρχουν:

κομμάτια τροφής,

καμένα ψίχουλα,

λιωμένο τυρί,

ή άλλες στερεές βρωμιές,

αφαιρέστε ό,τι βγαίνει εύκολα.

Ο ατμός δεν χρειάζεται να δουλέψει πάνω σε μεγάλους όγκους υπολειμμάτων.

Είναι πιο αποτελεσματικός όταν μένουν λεπτές στρώσεις λίπους και ξεραμένοι λεκέδες.

Βήμα 4: Προσθέστε νερό σύμφωνα με το manual

Αν ο φούρνος διαθέτει ειδικό steam-clean σύστημα, ακολουθήστε την ποσότητα που ορίζει ο κατασκευαστής.

Μπορεί να είναι:

200 ml,

300 ml,

350 ml,

ή διαφορετική ποσότητα.

Δεν υπάρχει ένας αριθμός που ισχύει για όλους.

Βήμα 5: Αφήστε τον ατμό να κάνει τη δουλειά του

Κατά τη διάρκεια του κύκλου, ο ατμός αρχίζει να μαλακώνει:

καμένα λίπη,

σάλτσες,

λεκέδες,

και υπολείμματα.

Συνήθως δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα άλλο.

Απλώς αφήστε το πρόγραμμα να ολοκληρωθεί.

Μην ανοίγετε την πόρτα στη μέση της διαδικασίας

Αυτό είναι σημαντικό για δύο λόγους.

Πρώτον, υπάρχει καυτός ατμός.

Δεύτερον, κάθε άνοιγμα της πόρτας αφήνει την υγρασία και τη θερμότητα να διαφύγουν.

Η Maytag προειδοποιεί ειδικά να μην ανοίγεται η πόρτα κατά τη διάρκεια του κύκλου, επειδή το νερό παραμένει πολύ ζεστό.

Βήμα 6: Περιμένετε να πέσει η θερμοκρασία

Όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος, μην αρχίσετε αμέσως να βάζετε τα χέρια σας μέσα.

Περιμένετε μέχρι ο φούρνος να είναι αρκετά δροσερός ώστε να καθαριστεί με ασφάλεια.

Ο ατμός και το νερό μπορεί να παραμένουν πολύ ζεστά.

Βήμα 7: Σκουπίστε με μαλακό πανί

Αφού πέσει η θερμοκρασία, χρησιμοποιήστε:

μαλακό πανί,

μικροΐνες,

ή μη λειαντικό σφουγγάρι.

Σκουπίστε τα τοιχώματα και τον πυθμένα.

Συνήθως οι λεκέδες που πριν χρειάζονταν επίμονο τρίψιμο αφαιρούνται πλέον με αρκετά λιγότερη προσπάθεια.

Τι να κάνετε με τους πολύ δύσκολους λεκέδες

Αν κάποιος λεκές δεν φύγει μετά την πρώτη εφαρμογή, μην τον ξύσετε με μαχαίρι ή μεταλλικό εργαλείο.

Μπορείτε:

να επαναλάβετε τον κύκλο,

ή να χρησιμοποιήσετε κατάλληλο μη λειαντικό καθαριστικό που επιτρέπεται από τον κατασκευαστή.

Η GE αναφέρει ότι για δύσκολα υπολείμματα μπορεί να χρειαστεί μη λειαντικό καθαριστικό μετά το steam clean.

Τι δεν πρέπει να χρησιμοποιήσετε στο τζάμι

Αποφύγετε:

σκληρά μεταλλικά ξέστρα,

σύρμα,

λειαντικά σφουγγάρια,

και πολύ επιθετικά καθαριστικά.

Πολλά εγχειρίδια προειδοποιούν ότι οι γρατζουνιές στο τζάμι της πόρτας μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο θραύσης.

Μην χρησιμοποιείτε εξωτερικό ατμοκαθαριστή χωρίς έγκριση

Άλλο πράγμα είναι το ειδικό πρόγραμμα Steam Clean ενός φούρνου.

Και άλλο ένας φορητός ατμοκαθαριστής υψηλής πίεσης.

Πολλοί κατασκευαστές προειδοποιούν να μη χρησιμοποιούνται εξωτερικοί ατμοκαθαριστές, επειδή η υγρασία μπορεί να περάσει σε ηλεκτρικά εξαρτήματα της συσκευής.

Προσοχή στο νερό πάνω στον πάτο

Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι να βλέπει κάποιος ένα viral βίντεο και να ρίχνει κατευθείαν ένα μεγάλο ποτήρι νερό στον πυθμένα του φούρνου.

Αυτό δεν επιτρέπεται σε όλα τα μοντέλα.

Ορισμένοι φούρνοι διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένο πάτο για steam-clean.

Άλλοι όχι.

Γι’ αυτό και πάλι επιστρέφουμε στο βασικό:

διαβάζουμε πρώτα το manual.

Γιατί αξίζει να καθαρίζετε τον φούρνο συχνά

Όσο περισσότερο μένει ένα λίπος πάνω στον φούρνο, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αφαιρεθεί.

Κάθε φορά που ξαναχρησιμοποιείται η συσκευή, ο λεκές θερμαίνεται ξανά.

Με τον καιρό γίνεται πιο σκληρός και κολλάει περισσότερο.

Η Maytag αναφέρει επίσης ότι όσο περισσότερο παραμένει ένας λεκές και στεγνώνει, τόσο δυσκολότερος γίνεται ο καθαρισμός του.

Ο καλύτερος χρόνος είναι πριν γίνουν τα λίπη “τσιμέντο”

Δεν χρειάζεται να κάνετε βαθύ καθάρισμα μετά από κάθε χρήση.

Αλλά αν χυθεί:

σάλτσα,

λάδι,

τυρί,

ή άλλο φαγητό,

είναι πολύ καλύτερο να καθαριστεί σχετικά σύντομα.

Έτσι ο ατμός μπορεί να κάνει μεγαλύτερη διαφορά.

Μπορεί ο ατμός να αντικαταστήσει εντελώς τα καθαριστικά;

Σε ελαφριά έως μέτρια βρωμιά, πολλές φορές ναι.

Σε πολύ βαρύ, πολυετές καμένο λίπος, όχι πάντα.

Το steam clean έχει σχεδιαστεί κυρίως για:

φρέσκους λεκέδες,

ελαφρά λίπη,

και τακτική συντήρηση.

Δεν έχει την ίδια ισχύ με πυρολυτικό καθαρισμό.

Steam Clean και πυρόλυση δεν είναι το ίδιο πράγμα

Οι δύο τεχνολογίες είναι εντελώς διαφορετικές.

Ο ατμός:

χρησιμοποιεί νερό,

λειτουργεί σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία,

και μαλακώνει τη βρωμιά.

Η πυρόλυση:

ανεβάζει τον φούρνο σε εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία,

καίει τα οργανικά υπολείμματα,

και τα μετατρέπει σε στάχτη.

Η πυρόλυση είναι πολύ ισχυρότερη, αλλά και πιο ενεργοβόρα.

Για καθημερινή συντήρηση ο ατμός έχει μεγάλο πλεονέκτημα

Ο ατμός είναι ιδανικός όταν δεν θέλουμε να περιμένουμε μέχρι ο φούρνος να γίνει πολύ βρώμικος.

Μία σύντομη εφαρμογή ανά τακτά χρονικά διαστήματα μπορεί να περιορίσει:

συσσωρευμένα λίπη,

δύσκολες μυρωδιές,

και επίμονους λεκέδες.

Πιο ήπιος καθαρισμός για το εμαγιέ

Ένα βασικό πλεονέκτημα είναι ότι μειώνεται η ανάγκη για έντονο τρίψιμο.

Το δυνατό τρίψιμο με λειαντικά εργαλεία μπορεί να χαράξει ή να θαμπώσει την επίστρωση.

Με τον ατμό, η βρωμιά μαλακώνει πριν έρθει σε επαφή με το πανί.

Και μικρότερη έκθεση σε έντονες μυρωδιές

Τα ισχυρά καθαριστικά φούρνου μπορεί να έχουν πολύ έντονη οσμή.

Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούν:

γάντια,

καλό αερισμό,

και προσεκτικό ξέβγαλμα.

Η χρήση σκέτου νερού αποφεύγει μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας.

Δεν σημαίνει όμως ότι τα “φυσικά” υλικά είναι πάντα ασφαλή

Ένα συχνό λάθος είναι να πιστεύουμε ότι επειδή κάτι βρίσκεται στην κουζίνα μας, δεν μπορεί να βλάψει μία επιφάνεια.

Ξίδι.

Λεμόνι.

Μαγειρική σόδα.

Όλα μπορούν να είναι χρήσιμα.

Μπορούν όμως και να δημιουργήσουν προβλήματα σε συγκεκριμένα υλικά.

Το λεμόνι και το ξίδι είναι όξινα.

Η σόδα μπορεί να λειτουργήσει ως λειαντικό.

Άρα ακόμη και τα «φυσικά» καθαριστικά χρειάζονται σωστή χρήση.

Τι πρέπει να κάνετε μετά το καθάρισμα

Μόλις ολοκληρώσετε:

αφαιρέστε όλο το νερό,

σκουπίστε καλά τις εσωτερικές επιφάνειες,

και αφήστε τον φούρνο να στεγνώσει.

Σε ορισμένα μοντέλα, οι κατασκευαστές προτείνουν να μείνει η πόρτα ελαφρά ανοιχτή για κάποιο διάστημα ώστε να φύγει η υπόλοιπη υγρασία.

Πότε ο ατμός δεν είναι αρκετός

Αν ο φούρνος έχει:

πολλά χρόνια καμένων λιπών,

σκληρές μαύρες επικαθίσεις,

ή υπολείμματα που έχουν ψηθεί δεκάδες φορές,

μία μόνο εφαρμογή πιθανότατα δεν θα αρκεί.

Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται είτε:

επαναλαμβανόμενος ήπιος καθαρισμός,

κατάλληλο προϊόν,

ή πρόγραμμα πυρόλυσης εφόσον υπάρχει.

Το πιο ασφαλές “κόλπο” τελικά είναι πιο απλό από όσο φαίνεται

Δεν χρειάζεται περίπλοκη συνταγή.

Δεν χρειάζεται ένα φλιτζάνι ξίδι.

Δεν χρειάζεται να ανεβάσετε τον φούρνο στους 200°C.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η πιο ασφαλής βάση είναι:

νερό + ήπια θερμότητα + χρόνος + μαλακό πανί.

Και φυσικά πάντα με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Ο σωστός τρόπος με μία ματιά

Αν ο φούρνος σας υποστηρίζει καθαρισμό με ατμό:

αφήστε τον να κρυώσει,

αφαιρέστε σχάρες και υπολείμματα,

προσθέστε την ποσότητα νερού που αναφέρει το manual,

τρέξτε το Steam/Aqua Clean,

περιμένετε να πέσει η θερμοκρασία,

σκουπίστε με μαλακό πανί,

και στεγνώστε καλά.

Τόσο απλά.

Το λάθος που πρέπει να αποφύγετε

Το μεγαλύτερο λάθος είναι να εφαρμόσουμε σε κάθε φούρνο μία γενική viral συνταγή.

Το αρχικό κόλπο «πυρίμαχο σκεύος + νερό + ξίδι + 180–200°C» μπορεί να λειτουργεί σε ορισμένες συσκευές.

Δεν είναι όμως κατάλληλο για όλες.

Μάλιστα σε ορισμένα μοντέλα το ξίδι μπορεί να προκαλέσει αλλοίωση της εσωτερικής επιφάνειας, ενώ η άμεση επαφή νερού με θερμό εμαγιέ μπορεί να προκαλέσει ζημιά.

Το συμπέρασμα

Ο καθαρισμός φούρνου με ατμό δεν είναι απλώς ένα viral κόλπο.

Είναι μία πραγματική τεχνική που χρησιμοποιούν και οι ίδιοι οι κατασκευαστές σε αρκετά σύγχρονα μοντέλα.

Το μυστικό είναι ότι ο ατμός δεν εξαφανίζει μαγικά τη βρωμιά.

Τη μαλακώνει.

Και αυτό αρκεί για να κάνει τον καθαρισμό πολύ πιο εύκολο.

Για ελαφριά έως μέτρια βρωμιά, μπορεί να μειώσει σημαντικά το τρίψιμο και την ανάγκη για ισχυρά καθαριστικά.

Αρκεί να θυμάστε έναν βασικό κανόνα:

μην αντιγράφετε τυφλά μία συνταγή καθαρισμού από το διαδίκτυο.

Ο ασφαλέστερος συνδυασμός είναι εκείνος που εγκρίνει ο κατασκευαστής του δικού σας φούρνου.

Και στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτός είναι πολύ πιο απλός από όσο φανταζόμαστε:

λίγο νερό, ατμός, ένα μαλακό πανί και καθόλου υπερβολή.