Χοληστερόλη: Τι Είναι Πραγματικά η LDL και η HDL και Πότε Γίνεται Επικίνδυνη

«Έχω χοληστερόλη».

Είναι μία φράση που ακούμε συχνά.

Στην πραγματικότητα όμως όλοι έχουμε χοληστερόλη.

Και τη χρειαζόμαστε.

Ο οργανισμός χρησιμοποιεί τη χοληστερόλη για σημαντικές λειτουργίες, όπως η δημιουργία κυτταρικών μεμβρανών και ορισμένων ορμονών.

Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξή της.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν συγκεκριμένες μορφές λιποπρωτεϊνών που τη μεταφέρουν στο αίμα βρίσκονται σε επίπεδα που αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Και εδώ εμφανίζονται οι όροι που βλέπουμε σχεδόν σε κάθε αιματολογική εξέταση:

LDL.

HDL.

Τριγλυκερίδια.

Ολική χοληστερόλη.

Τι σημαίνουν όμως πραγματικά;

Τι είναι η χοληστερόλη;

Η χοληστερόλη είναι μία κηρώδης ουσία που μοιάζει με λίπος.

Παράγεται κυρίως από το ήπαρ και βρίσκεται φυσιολογικά στον οργανισμό.

Χρειάζεται για:

• κυτταρικές μεμβράνες,
• παραγωγή ορισμένων ορμονών,
• σύνθεση χολικών οξέων,
• φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος.

Άρα η χοληστερόλη από μόνη της δεν είναι «δηλητήριο».

Το σώμα δεν προσπαθεί να την εξαφανίσει.

Προσπαθεί να τη διατηρεί σε μία λειτουργική ισορροπία.

Γιατί η χοληστερόλη δεν ταξιδεύει μόνη της στο αίμα;

Το αίμα αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από νερό.

Η χοληστερόλη και τα λίπη όμως δεν διαλύονται εύκολα σε αυτό.

Για να μεταφερθούν χρησιμοποιούν ειδικά σωματίδια που ονομάζονται:

λιποπρωτεΐνες.

Μπορούμε να τα φανταστούμε σαν μικρά «οχήματα μεταφοράς» λιπιδίων μέσα στην κυκλοφορία.

Δύο από τα πιο γνωστά είναι:

LDL

και

HDL.

Τι είναι η LDL χοληστερόλη;

LDL σημαίνει:

Low-Density Lipoprotein.

Συχνά αποκαλείται:

«κακή χοληστερόλη».

Ο χαρακτηρισμός είναι απλοποιημένος, αλλά χρησιμοποιείται επειδή όταν υπάρχουν υψηλά επίπεδα LDL σωματιδίων, περισσότερο χοληστερόλη μπορεί να εναποτεθεί στα τοιχώματα των αρτηριών.

Με τον χρόνο μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία:

αθηρωματικής πλάκας.

Το CDC αναφέρει ότι υψηλά επίπεδα LDL αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακής νόσου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Τι είναι η HDL;

HDL σημαίνει:

High-Density Lipoprotein.

Συχνά αποκαλείται:

«καλή χοληστερόλη».

Η HDL συμμετέχει στη μεταφορά χοληστερόλης από το αίμα και τους ιστούς προς το ήπαρ, όπου μπορεί να επεξεργαστεί και να απομακρυνθεί.

Γι’ αυτό υψηλότερα επίπεδα HDL έχουν παραδοσιακά συσχετιστεί με μικρότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Όμως η εικόνα είναι πιο σύνθετη από το:

«όσο περισσότερη HDL τόσο καλύτερα».

Η συνολική αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει ολόκληρο το λιπιδαιμικό προφίλ και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.

Τι είναι τα τριγλυκερίδια;

Τα τριγλυκερίδια είναι μία διαφορετική μορφή λίπους που κυκλοφορεί στο αίμα.

Το σώμα τα χρησιμοποιεί για ενέργεια.

Όταν καταναλώνουμε περισσότερη ενέργεια από όση χρειαζόμαστε, μέρος της μπορεί να αποθηκευτεί με τη μορφή τριγλυκεριδίων.

Αυξημένα τριγλυκερίδια, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με:

υψηλή LDL

ή

χαμηλή HDL,

μπορούν να συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Τι δείχνει η ολική χοληστερόλη;

Η ολική χοληστερόλη είναι ένας γενικός αριθμός.

Δεν μας λέει όμως ολόκληρη την ιστορία.

Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν ίδια ολική χοληστερόλη αλλά πολύ διαφορετική:

LDL,

HDL,

και τριγλυκερίδια.

Για αυτό η σύγχρονη αξιολόγηση δεν βασίζεται μόνο στην ολική χοληστερόλη.

Πώς δημιουργείται η αθηρωματική πλάκα;

Όταν LDL σωματίδια εισχωρούν στο τοίχωμα των αρτηριών, μπορούν να συμμετέχουν σε μία σύνθετη φλεγμονώδη διαδικασία.

Με τον χρόνο μπορεί να δημιουργηθεί μία συσσώρευση που περιλαμβάνει:

χοληστερόλη,

λιπίδια,

φλεγμονώδη κύτταρα,

συνδετικό ιστό.

Αυτή η δομή είναι η:

αθηρωματική πλάκα.

Η διαδικασία ονομάζεται:

αθηροσκλήρωση.

Τι συμβαίνει όταν μεγαλώνει η πλάκα;

Η αρτηρία μπορεί σταδιακά να στενεύει.

Έτσι μειώνεται ο διαθέσιμος χώρος μέσα από τον οποίο περνά το αίμα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η πλάκα μπορεί επίσης να γίνει ασταθής και να υποστεί ρήξη.

Τότε μπορεί να δημιουργηθεί θρόμβος.

Αν ο θρόμβος εμποδίσει τη ροή αίματος προς την καρδιά, μπορεί να προκληθεί:

έμφραγμα.

Αν επηρεαστεί αγγείο του εγκεφάλου:

εγκεφαλικό επεισόδιο.

Γιατί η υψηλή χοληστερόλη συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα;

Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα.

Δεν αισθανόμαστε την LDL να αυξάνεται.

Δεν αισθανόμαστε την πλάκα να δημιουργείται.

Μπορεί κάποιος να αισθάνεται υγιέστατος ενώ έχει για χρόνια υψηλές τιμές.

Γι’ αυτό η εξέταση αίματος είναι ο μόνος τρόπος να γνωρίζουμε πραγματικά το λιπιδαιμικό προφίλ.

Τι είναι το lipid profile;

Το λιπιδαιμικό προφίλ ή lipid panel συνήθως περιλαμβάνει:

• ολική χοληστερόλη,
• LDL,
• HDL,
• τριγλυκερίδια.

Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να αξιολογούνται και άλλοι δείκτες.

Οι αριθμοί πρέπει να ερμηνεύονται μαζί με:

ηλικία,

πίεση,

κάπνισμα,

διαβήτη,

οικογενειακό ιστορικό,

προηγούμενη καρδιαγγειακή νόσο.

Δεν υπάρχει ένας “μαγικός αριθμός” για όλους

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.

Ένας συγκεκριμένος αριθμός LDL μπορεί να θεωρείται αποδεκτός για έναν άνθρωπο χαμηλού κινδύνου.

Ο ίδιος αριθμός μπορεί να θεωρείται υπερβολικά υψηλός για κάποιον που:

έχει ήδη πάθει έμφραγμα,

έχει διαβήτη,

έχει γνωστή αθηροσκλήρωση,

έχει πολύ υψηλό συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Για αυτό οι θεραπευτικοί στόχοι εξατομικεύονται.

Η LDL είναι πιο σημαντική από την ολική χοληστερόλη;

Συχνά ναι, όσον αφορά την αξιολόγηση της αθηροσκλήρωσης.

Η LDL αποτελεί έναν από τους βασικούς θεραπευτικούς στόχους στις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες.

Η αξιολόγηση όμως δεν πρέπει να απομονώνεται από το συνολικό πλαίσιο.

Ο γιατρός εξετάζει ολόκληρη την εικόνα.

Τι είναι η non-HDL cholesterol;

Η non-HDL χοληστερόλη υπολογίζεται απλά ως:

Ολική χοληστερόλη − HDL

Ο δείκτης περιλαμβάνει όλες τις αθηρογόνες λιποπρωτεΐνες που περιέχουν χοληστερόλη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να δίνει επιπλέον χρήσιμες πληροφορίες, ιδιαίτερα όταν τα τριγλυκερίδια είναι αυξημένα.

Τι είναι η ApoB;

Η ApoB — apolipoprotein B — είναι μία πρωτεΐνη που βρίσκεται πάνω σε αθηρογόνα λιποπρωτεϊνικά σωματίδια.

Επειδή κάθε τέτοιο σωματίδιο διαθέτει συνήθως μία ApoB, η μέτρησή της μπορεί να λειτουργεί ως ένδειξη του αριθμού των αθηρογόνων σωματιδίων.

Αυτό μπορεί σε συγκεκριμένους ανθρώπους να δίνει διαφορετική πληροφορία από την απλή συγκέντρωση LDL χοληστερόλης.

Δεν αποτελεί όμως εξέταση που απαιτείται υποχρεωτικά σε όλους.

Τι είναι η λιποπρωτεΐνη(a);

Η Lipoprotein(a), ή Lp(a), είναι ένα σωματίδιο παρόμοιο με LDL που επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη γενετική.

Υψηλά επίπεδα μπορούν να συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Σε αντίθεση με άλλους παράγοντες, η Lp(a) δεν επηρεάζεται πολύ από τον τρόπο ζωής.

Γι’ αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν υπάρχει:

ισχυρό οικογενειακό ιστορικό,

πρόωρη καρδιαγγειακή νόσος,

ή καρδιαγγειακό συμβάν χωρίς εμφανείς κλασικούς παράγοντες κινδύνου.

Η γενετική μπορεί να ανεβάσει πολύ την LDL

Δεν οφείλονται όλες οι υψηλές τιμές χοληστερόλης στη διατροφή.

Υπάρχει μία γενετική κατάσταση που ονομάζεται:

οικογενής υπερχοληστερολαιμία — familial hypercholesterolemia.

Σε αυτήν ο οργανισμός δυσκολεύεται να απομακρύνει LDL από το αίμα.

Έτσι μπορεί να υπάρχουν πολύ υψηλά επίπεδα από μικρή ηλικία.

Το NHLBI τονίζει ότι μεταλλάξεις σε γονίδια που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό της χοληστερόλης μπορούν να κληρονομηθούν από τους γονείς.

Γιατί το οικογενειακό ιστορικό είναι τόσο σημαντικό

Αν ένας γονέας ή αδελφός έχει:

πολύ υψηλή LDL,

έμφραγμα σε νεαρή ηλικία,

πρώιμη στεφανιαία νόσο,

τότε αξίζει να το γνωρίζει ο γιατρός.

Η καρδιαγγειακή πρόληψη δεν βασίζεται μόνο στις σημερινές εξετάσεις.

Βασίζεται και στο γενετικό υπόβαθρο.

Το διατροφικό λίπος δεν είναι ένα πράγμα

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να αντιμετωπίζουμε όλα τα λιπαρά το ίδιο.

Υπάρχουν:

κορεσμένα λιπαρά,

μονοακόρεστα,

πολυακόρεστα,

trans fats.

Η επίδρασή τους στο λιπιδαιμικό προφίλ δεν είναι ίδια.

Τα κορεσμένα λιπαρά και η LDL

Η υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών μπορεί να αυξάνει την LDL χοληστερόλη.

Βρίσκονται σε μεγαλύτερες ποσότητες σε τρόφιμα όπως:

• λιπαρά κρέατα,
• βούτυρο,
• πλήρη γαλακτοκομικά,
• ορισμένα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο από μόνο του «φράζει τις αρτηρίες».

Η συνολική διατροφική εικόνα είναι αυτή που έχει σημασία.

Τα ακόρεστα λιπαρά

Τα ακόρεστα λιπαρά βρίσκονται σε τρόφιμα όπως:

ελαιόλαδο,

ξηροί καρποί,

σπόροι,

ψάρια.

Η αντικατάσταση μέρους των κορεσμένων λιπαρών με ακόρεστα μπορεί να βοηθήσει σε ένα πιο ευνοϊκό λιπιδαιμικό προφίλ.

Αυτή είναι και μία από τις βασικές αρχές της Μεσογειακής Διατροφής.

Η Μεσογειακή Διατροφή και η καρδιά

Η Μεσογειακή Διατροφή δίνει έμφαση σε:

λαχανικά,

φρούτα,

όσπρια,

δημητριακά ολικής άλεσης,

ελαιόλαδο,

ψάρια,

ξηρούς καρπούς.

Και μικρότερη έμφαση σε:

πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα,

υπερβολικές ποσότητες κορεσμένων λιπαρών,

επεξεργασμένο κρέας.

Για περισσότερα μπορείς να διαβάσεις το άρθρο του YourNews Η Μεσογειακή Διατροφή: Γιατί Θεωρείται το Πιο Υγιεινό Πρότυπο Διατροφής στον Κόσμο.

Τι γίνεται με τη χοληστερόλη των τροφών;

Υπάρχει και η διατροφική χοληστερόλη, που βρίσκεται σε ζωικά τρόφιμα.

Όμως η χοληστερόλη του αίματος δεν εξαρτάται απλώς από το πόση χοληστερόλη τρώμε.

Ο οργανισμός ρυθμίζει και τη δική του παραγωγή.

Για πολλούς ανθρώπους, ο τύπος των λιπαρών που καταναλώνουν και η συνολική διατροφική ποιότητα έχουν μεγαλύτερη σημασία από την απλή μέτρηση των milligrams χοληστερόλης ενός τροφίμου.

Τα αυγά αυξάνουν τη χοληστερόλη;

Τα αυγά περιέχουν διατροφική χοληστερόλη.

Η επίδραση όμως στη χοληστερόλη αίματος διαφέρει μεταξύ ανθρώπων και πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο ολόκληρης της διατροφής.

Ένα αυγό μέσα σε μία διατροφή πλούσια σε λαχανικά, όσπρια και ψάρια δεν είναι το ίδιο με ένα συνολικό πρότυπο πλούσιο σε:

επεξεργασμένα κρέατα,

τηγανητά,

πολύ βούτυρο,

υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Οι φυτικές ίνες μπορούν να βοηθήσουν

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι:

διαλυτές φυτικές ίνες.

Βρίσκονται σε τρόφιμα όπως:

βρώμη,

όσπρια,

ορισμένα φρούτα.

Μπορούν να επηρεάσουν τον μεταβολισμό χολικών οξέων και να συμβάλουν στη μείωση LDL.

Ένας ακόμη λόγος που μία διατροφή πλούσια σε ολόκληρες φυτικές τροφές είναι χρήσιμη.

Το έντερο συμμετέχει περισσότερο από όσο νομίζουμε

Η σχέση μεταξύ:

διατροφής,

χολικών οξέων,

μικροβιώματος,

μεταβολισμού λιπιδίων

αποτελεί ενεργό ερευνητικό πεδίο.

Το έντερο δεν λειτουργεί απλώς σαν σωλήνας απορρόφησης.

Φιλοξενεί ένα τεράστιο οικοσύστημα μικροοργανισμών που συμμετέχει σε μεταβολικές λειτουργίες.

Για περισσότερα δες το άρθρο Η Υγεία του Εντέρου: Γιατί το «Δεύτερο Εγκέφαλο» του Σώματος Απασχολεί Όλο και Περισσότερο την Επιστήμη.

Η άσκηση βοηθά το λιπιδαιμικό προφίλ

Η τακτική φυσική δραστηριότητα συνδέεται με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.

Μπορεί να συμβάλει στη:

ρύθμιση του σωματικού βάρους,

βελτίωση μεταβολικής υγείας,

βελτίωση τριγλυκεριδίων,

αύξηση φυσικής κατάστασης.

Δεν χρειάζεται κάθε μορφή άσκησης να είναι έντονη.

Η καθημερινή κίνηση έχει αξία.

Το περπάτημα είναι ένα εξαιρετικό ξεκίνημα

Το περπάτημα είναι:

προσβάσιμο,

δωρεάν,

εύκολο να ενταχθεί στην καθημερινότητα.

Και μπορεί να αποτελέσει βάση για μία περισσότερο δραστήρια ζωή.

Στο YourNews έχουμε ήδη αναλύσει γιατί 30 λεπτά περπατήματος την ημέρα μπορούν να έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Η δύναμη έχει επίσης σημασία

Η προπόνηση αντιστάσεων δεν αφορά μόνο την εμφάνιση.

Μπορεί να υποστηρίζει:

μυϊκή μάζα,

λειτουργικότητα,

μεταβολισμό γλυκόζης,

σωματική σύνθεση.

Και όλα αυτά αποτελούν μέρος της συνολικής καρδιομεταβολικής υγείας.

Για αυτό μπορείς να διαβάσεις και Μυϊκή Μάζα και Υγεία: Γιατί η Δύναμη Γίνεται Όλο και Πιο Σημαντική όσο Μεγαλώνουμε.

Η καθιστική ζωή δεν αντισταθμίζεται πάντα εύκολα

Ένας άνθρωπος μπορεί να πηγαίνει γυμναστήριο για μία ώρα.

Και τις υπόλοιπες 12 ώρες να κάθεται.

Η συνολική καθημερινή κίνηση εξακολουθεί να έχει σημασία.

Μικρές αλλαγές όπως:

περπάτημα,

σκάλες,

διαλείμματα από το γραφείο,

μικρές μετακινήσεις

μπορούν να συμβάλουν σε περισσότερο δραστήριο τρόπο ζωής.

Η χοληστερόλη και το σάκχαρο συχνά συνδέονται

Οι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου σπάνια λειτουργούν απομονωμένα.

Ένας άνθρωπος μπορεί ταυτόχρονα να έχει:

υψηλά τριγλυκερίδια,

χαμηλή HDL,

υψηλό σάκχαρο,

υψηλή πίεση,

αυξημένο κοιλιακό λίπος.

Αυτό δημιουργεί μία συνολικά διαφορετική εικόνα καρδιομεταβολικού κινδύνου.

Για τον μεταβολισμό της γλυκόζης μπορείς να διαβάσεις Σάκχαρο στο Αίμα: Τι Συμβαίνει Μετά το Φαγητό και Γιατί οι Απότομες Αυξομειώσεις Έχουν Σημασία.

Η χοληστερόλη και η αρτηριακή πίεση είναι διαφορετικοί κίνδυνοι

Η υψηλή LDL μπορεί να συμβάλλει στην αθηροσκλήρωση.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση αυξάνει το μηχανικό φορτίο στα αγγεία.

Όταν συνυπάρχουν, ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί να είναι μεγαλύτερος.

Γι’ αυτό ένας γιατρός δεν αντιμετωπίζει έναν αριθμό απομονωμένα.

Εξετάζει το συνολικό προφίλ.

Γιατί το κάπνισμα είναι τόσο επικίνδυνο όταν υπάρχει υψηλή LDL

Το κάπνισμα επηρεάζει άμεσα τα αγγεία και αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Αν κάποιος έχει ταυτόχρονα:

υψηλή LDL

και

καπνίζει,

δεν μιλάμε απλώς για δύο ανεξάρτητους αριθμούς.

Οι διαφορετικοί παράγοντες κινδύνου μπορούν να ενισχύουν ο ένας τον άλλον.

Ο ύπνος είναι επίσης μέρος της εικόνας

Η ανεπαρκής ποιότητα ή διάρκεια ύπνου έχει συσχετιστεί με χειρότερη συνολική καρδιομεταβολική υγεία.

Δεν σημαίνει ότι μία κακή νύχτα θα αυξήσει μόνιμα τη χοληστερόλη.

Αλλά οι χρόνιες συνήθειες ύπνου αποτελούν μέρος του συνολικού lifestyle.

Το NHLBI περιλαμβάνει τον ανεπαρκή ή χαμηλής ποιότητας ύπνο ανάμεσα στους παράγοντες που συνδέονται με χειρότερη καρδιαγγειακή υγεία.

Μπορεί το στρες να επηρεάσει τη χοληστερόλη;

Το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάζει:

ορμόνες,

ύπνο,

διατροφή,

φυσική δραστηριότητα,

κάπνισμα,

κατανάλωση αλκοόλ.

Άρα η επίδρασή του μπορεί να είναι τόσο άμεση όσο και έμμεση.

Δεν πρέπει όμως κάθε υψηλή LDL να αποδίδεται αυτόματα στο «στρες».

Το αλκοόλ δεν είναι θεραπεία για την HDL

Παλιότερα υπήρχε η αντίληψη ότι επειδή η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να συνδέεται με υψηλότερη HDL, κάποιος θα μπορούσε να πίνει για «καλή χοληστερόλη».

Αυτό δεν αποτελεί σωστή στρατηγική υγείας.

Το αλκοόλ έχει πολλαπλές επιδράσεις στον οργανισμό και η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να αυξήσει:

τριγλυκερίδια,

πίεση,

θερμιδική πρόσληψη,

άλλους κινδύνους.

Τι είναι οι στατίνες;

Οι στατίνες είναι μία από τις πιο γνωστές κατηγορίες φαρμάκων για τη μείωση της LDL.

Λειτουργούν κυρίως μειώνοντας την παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ και αυξάνοντας την απομάκρυνση LDL από το αίμα.

Χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες και αποτελούν βασικό εργαλείο πρόληψης καρδιαγγειακών συμβάντων σε κατάλληλους ασθενείς.

Ποιος χρειάζεται φάρμακο;

Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους.

Η απόφαση μπορεί να βασίζεται σε:

• επίπεδο LDL,
• ηλικία,
• συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο,
• προηγούμενο έμφραγμα ή εγκεφαλικό,
• διαβήτη,
• νεφρική νόσο,
• οικογενειακό ιστορικό.

Ένας άνθρωπος με ελαφρά αυξημένη LDL αλλά πολύ χαμηλό συνολικό κίνδυνο δεν έχει απαραίτητα την ίδια θεραπευτική προσέγγιση με κάποιον που έχει ήδη στεφανιαία νόσο.

Οι αλλαγές τρόπου ζωής αντικαθιστούν πάντα το φάρμακο;

Όχι.

Οι αλλαγές τρόπου ζωής αποτελούν θεμελιώδες μέρος της πρόληψης.

Όμως σε ανθρώπους υψηλού κινδύνου ή με πολύ υψηλή LDL μπορεί να μην αρκούν από μόνες τους.

Το αντίστροφο επίσης ισχύει.

Το φάρμακο δεν σημαίνει ότι διατροφή, κίνηση και κάπνισμα παύουν να έχουν σημασία.

Γιατί κάποιος με “καλή διατροφή” μπορεί να έχει υψηλή LDL

Επειδή το λιπιδαιμικό προφίλ δεν ελέγχεται μόνο από τη διατροφή.

Επηρεάζεται επίσης από:

γενετική,

ηλικία,

ορμόνες,

σωματικό βάρος,

παθήσεις,

φάρμακα.

Κάποιος μπορεί να κάνει πολλά πράγματα σωστά και παρ’ όλα αυτά να έχει γενετικά αυξημένη LDL.

Δεν σημαίνει ότι «απέτυχε».

Σημαίνει ότι χρειάζεται σωστή αξιολόγηση.

Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχουμε τη χοληστερόλη;

Η συχνότητα εξαρτάται από:

ηλικία,

τιμές,

παράγοντες κινδύνου,

οικογενειακό ιστορικό,

θεραπεία.

Το CDC αναφέρει ότι ο έλεγχος της χοληστερόλης είναι σημαντικό μέρος της καρδιαγγειακής πρόληψης και η συχνότητα πρέπει να καθορίζεται μαζί με επαγγελματία υγείας.

Μπορούμε να έχουμε υψηλή χοληστερόλη στα 30;

Ναι.

Η υψηλή LDL δεν είναι αποκλειστικά πρόβλημα μεγαλύτερων ανθρώπων.

Γενετικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλές τιμές από πολύ νεότερες ηλικίες.

Και η διάρκεια έκθεσης σε υψηλή LDL έχει σημασία.

Μία αρτηρία που εκτίθεται σε υψηλό φορτίο αθηρογόνων σωματιδίων για δεκαετίες μπορεί να έχει διαφορετικό συνολικό κίνδυνο.

Γιατί η πρόληψη από νωρίς έχει αξία

Η αθηροσκλήρωση είναι χρόνια διαδικασία.

Δεν ξεκινά ξαφνικά την ημέρα που συμβαίνει ένα έμφραγμα.

Αναπτύσσεται σταδιακά.

Γι’ αυτό η πρόληψη δεν πρέπει να αρχίζει μόνο όταν εμφανιστεί καρδιαγγειακή νόσος.

Το ιδανικό είναι να μειώνεται η έκθεση σε σημαντικούς παράγοντες κινδύνου πριν δημιουργηθεί σημαντική βλάβη.

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε ένα αποτέλεσμα εξετάσεων

Ένα λιπιδαιμικό προφίλ δεν αποτελεί καταδίκη.

Είναι πληροφορία.

Μας δείχνει ένα κομμάτι της καρδιαγγειακής εικόνας.

Και αυτό το κομμάτι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

καλύτερη διατροφή,

περισσότερη κίνηση,

διακοπή καπνίσματος,

έλεγχο άλλων παραγόντων,

φαρμακευτική θεραπεία όταν χρειάζεται.

Η γνώση ενός κινδύνου είναι πολύ πιο χρήσιμη από το να μην γνωρίζουμε ότι υπάρχει.

Το σημαντικότερο δεν είναι να κυνηγάμε μία “τέλεια” τιμή

Η καρδιαγγειακή υγεία δεν εξαρτάται από έναν μοναδικό αριθμό.

Δεν αρκεί να έχουμε:

καλή LDL,

αν καπνίζουμε.

Δεν αρκεί να έχουμε:

καλή πίεση,

αν το σάκχαρο είναι πολύ υψηλό.

Δεν αρκεί να γυμναζόμαστε,

αν αγνοούμε μία σοβαρή γενετική υπερχοληστερολαιμία.

Η πρόληψη είναι συνολική.

Η χοληστερόλη είναι απαραίτητη — η υπερβολική έκθεση σε LDL είναι το πρόβλημα

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Η χοληστερόλη δεν είναι ο εχθρός.

Είναι απαραίτητη για τη ζωή.

Αλλά ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρεται μέσα στο αίμα και η μακροχρόνια έκθεση των αρτηριών σε υψηλά επίπεδα αθηρογόνων σωματιδίων μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο.

Γι’ αυτό δεν χρειάζεται:

πανικός,

ούτε αδιαφορία.

Χρειάζεται να γνωρίζουμε τους αριθμούς μας.

Να καταλαβαίνουμε τι σημαίνουν.

Και να τους αξιολογούμε μέσα στο συνολικό πλαίσιο της υγείας μας.

Τι είναι η LDL χοληστερόλη;

Η LDL είναι λιποπρωτεΐνη που μεταφέρει χοληστερόλη στο αίμα. Υψηλά επίπεδά της συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αθηροσκλήρωσης.

Τι είναι η HDL;

Η HDL συμμετέχει στη μεταφορά χοληστερόλης προς το ήπαρ και συχνά αποκαλείται «καλή χοληστερόλη».

Είναι η χοληστερόλη πάντα κακή;

Όχι. Η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για πολλές φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού.

Μπορεί κάποιος να έχει υψηλή χοληστερόλη χωρίς συμπτώματα;

Ναι. Συνήθως η υψηλή χοληστερόλη δεν προκαλεί συμπτώματα και εντοπίζεται μέσω αιματολογικής εξέτασης.

Η διατροφή μπορεί να μειώσει την LDL;

Σε πολλούς ανθρώπους οι αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής μπορούν να βελτιώσουν το λιπιδαιμικό προφίλ, αλλά η ανταπόκριση εξαρτάται και από γενετικούς και ιατρικούς παράγοντες.

Πρέπει όλοι με υψηλή LDL να παίρνουν στατίνη;

Όχι. Η θεραπεία εξαρτάται από το ύψος της LDL και τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και πρέπει να αποφασίζεται με τον γιατρό.

Πηγές

• CDC – About Cholesterol
• CDC – LDL and HDL Cholesterol and Triglycerides
• CDC – Testing for Cholesterol
• National Heart, Lung, and Blood Institute – Blood Cholesterol: Causes and Risk Factors
• World Health Organization – Cardiovascular Diseases