Παχυσαρκία: 278.000 θάνατοι και 8 εκατ. χαμένα έτη υγιούς ζωής – Το κόστος των €3,4 δισ. στην Ελλάδα

Τεράστιο υγειονομικό και οικονομικό βάρος συνδέεται με το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα οικονομική ανάλυση που αφορά οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.

Η έκθεση υπολογίζει ότι υψηλός Δείκτης Μάζας Σώματος συνδέεται συνολικά με περίπου 278.000 θανάτους και σχεδόν 8 εκατομμύρια χαμένα έτη υγιούς ζωής στις χώρες που εξετάστηκαν.

Οι χώρες είναι:

Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Ποιος έκανε την έκθεση

Η μελέτη με τίτλο «Η Οικονομική Επιβάρυνση από το Αυξημένο Σωματικό Βάρος και την Παχυσαρκία στην Ευρώπη» εκπονήθηκε από το Office of Health Economics (OHE) κατόπιν ανάθεσης της EFPIA, της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας φαρμακευτικών επιχειρήσεων και συνδέσμων.

Αυτό είναι σημαντικό να αναφέρεται για λόγους διαφάνειας όταν παρουσιάζονται τα αποτελέσματα.

Τα στοιχεία μπορούν να είναι χρήσιμα, αλλά ο χρηματοδότης και ο φορέας ανάθεσης αποτελούν μέρος του πλαισίου μέσα στο οποίο πρέπει να διαβάζεται η έκθεση.

Το 56% των Ευρωπαίων με αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρατίθενται, περίπου 56% του ευρωπαϊκού πληθυσμού ήταν υπέρβαρο ή ζούσε με παχυσαρκία το 2024.

Αντίστοιχα, το πρόβλημα αφορά περίπου ένα στα τρία παιδιά.

Τι είναι τα «χαμένα έτη υγιούς ζωής»

Η μέτρηση DALYs — Disability-Adjusted Life Years — δεν σημαίνει απλώς «χρόνια ζωής που χάθηκαν λόγω θανάτου».

Συνδυάζει:

• τα χρόνια ζωής που χάνονται από πρόωρο θάνατο,
• και τα χρόνια που κάποιος ζει με ασθένεια ή αναπηρία.

Έτσι επιχειρεί να αποτυπώσει συνολικά το βάρος μιας πάθησης στον πληθυσμό.

Σχεδόν 60% της επιβάρυνσης του διαβήτη τύπου 2

Σύμφωνα με την έκθεση, ο αυξημένος ΔΜΣ συνδέεται με σχεδόν 60% των χαμένων ετών υγιούς ζωής λόγω διαβήτη τύπου 2 στις χώρες που εξετάστηκαν.

Η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου και για:

• υπέρταση,
• καρδιαγγειακά νοσήματα,
• ορισμένες μορφές καρκίνου,
• μυοσκελετικά προβλήματα,
• λιπώδη νόσο του ήπατος.

Το κόστος στην Ελλάδα: €3,4 δισεκατομμύρια

Για την Ελλάδα η έκθεση υπολογίζει ετήσια οικονομική επιβάρυνση περίπου 3,4 δισ. ευρώ.

Αυτό αντιστοιχεί σε:

• περίπου 328 ευρώ ανά κάτοικο,
• περίπου 1,4% του ΑΕΠ.

€2,3 δισ. άμεσες δαπάνες υγείας

Από το συνολικό ποσό:

€2,3 δισ. ή 68% αφορούν άμεσες δαπάνες υγείας.

€1,1 δισ. ή 32% αντιστοιχούν σε έμμεσο οικονομικό κόστος.

Πού πηγαίνουν οι άμεσες δαπάνες

Σύμφωνα με το μοντέλο της έκθεσης:

• περίπου €0,9 δισ. συνδέονται με διαβήτη τύπου 2,
• €0,4 δισ. με μυοσκελετικές παθήσεις,
• €0,2 δισ. με καρδιαγγειακές παθήσεις.

Κόστος και στην εργασία

Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στα νοσοκομεία.

Υπάρχουν και απώλειες λόγω:

• απουσιών,
• μειωμένης παραγωγικότητας,
• πρόωρης θνησιμότητας,
• οικονομικής αδράνειας,
• φροντίδας ασθενών από συγγενείς.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση, οι απουσίες και η μειωμένη παραγωγικότητα αντιστοιχούν σε περίπου €300 εκατ. η καθεμία.

Η παχυσαρκία ως χρόνια νόσος

Η έκθεση υποστηρίζει ότι η παχυσαρκία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως χρόνια και συχνά υποτροπιάζουσα νόσος και ζητά μεγαλύτερη έμφαση:

• στην πρόληψη,
• στην έγκαιρη διάγνωση,
• στην αντιμετώπιση του στίγματος,
• στην πρόσβαση σε θεραπεία.

Δεν είναι απλώς θέμα «θέλησης»

Η σύγχρονη προσέγγιση της παχυσαρκίας είναι πολυπαραγοντική.

Επηρεάζεται από:

• γενετικούς παράγοντες,
• περιβάλλον,
• διατροφή,
• ύπνο,
• ορμονικούς παράγοντες,
• φάρμακα,
• ψυχική υγεία,
• κοινωνικοοικονομικές συνθήκες.

Η αντιμετώπιση δεν περιορίζεται απλώς στη φράση «φάε λιγότερο».

Τι επιλογές θεραπείας υπάρχουν

Ανάλογα με τον άνθρωπο και τη βαρύτητα της νόσου, μπορεί να χρησιμοποιούνται:

• διατροφικές παρεμβάσεις,
• άσκηση,
• αλλαγή συμπεριφοράς,
• ιατρική παρακολούθηση,
• εγκεκριμένα φάρμακα,
• μεταβολική/βαριατρική χειρουργική σε επιλεγμένες περιπτώσεις.