Γιατί το κράτος επιδοτεί το diesel και όχι τη βενζίνη – Η οικονομική λογική πίσω από την επιλογή

Η επιλογή να κατευθύνεται κρατική στήριξη κυρίως προς το πετρέλαιο κίνησης και όχι οριζόντια προς τη βενζίνη δημιουργεί εύλογη απορία σε εκατομμύρια οδηγούς.

Για τον ιδιώτη οδηγό, η βενζίνη αποτελεί άμεσο έξοδο.

Για την οικονομία όμως το diesel έχει έναν δεύτερο, ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο:

αποτελεί βασικό καύσιμο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το diesel κινεί μεγάλο μέρος των εμπορευματικών μεταφορών

Φορτηγά, επαγγελματικοί στόλοι και οδικές εμπορευματικές μεταφορές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το diesel.

Όταν η τιμή αυξάνεται:

1. αυξάνεται το κόστος μεταφοράς,
2. αυξάνεται το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων,
3. μέρος της αύξησης μπορεί να περάσει στις τιμές των προϊόντων.

Αυτό είναι το βασικό οικονομικό σκεπτικό της στοχευμένης στήριξης.

Από το φορτηγό στο ράφι

Ένα προϊόν που βρίσκεται σε σούπερ μάρκετ μπορεί να έχει διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα.

Η τιμή diesel επηρεάζει το κόστος μεταφοράς:

• τροφίμων,
• ποτών,
• οικοδομικών υλικών,
• πρώτων υλών,
• εισαγόμενων προϊόντων.

Άρα η επίδραση μπορεί να φτάσει ακόμη και στον καταναλωτή που δεν έχει αυτοκίνητο diesel.

Η σχέση με τον πληθωρισμό

Όταν το κόστος μεταφοράς ανεβαίνει, μία επιχείρηση έχει πρακτικά τρεις επιλογές:

• να απορροφήσει το κόστος,
• να μειώσει άλλο κόστος,
• να αυξήσει τις τελικές τιμές.

Η τρίτη περίπτωση τροφοδοτεί πληθωριστικές πιέσεις.

Γιατί όχι και η βενζίνη;

Η βενζίνη επιβαρύνει άμεσα εκατομμύρια νοικοκυριά.

Αλλά μία οριζόντια επιδότηση βενζίνης καλύπτει πολύ μεγαλύτερη βάση κατανάλωσης και έχει μεγαλύτερη δημοσιονομική επιβάρυνση.

Η οικονομική λογική που παρουσιάζεται είναι ότι το diesel αποτελεί πιο στοχευμένη παρέμβαση σε έναν κρίσιμο συντελεστή κόστους της παραγωγικής αλυσίδας.

Η Ελλάδα και οι οδικές μεταφορές

Η ελληνική αγορά εξαρτάται ιδιαίτερα από το οδικό δίκτυο για μεταφορά εμπορευμάτων.

Το δημοσίευμα αναφέρει περίπου 20,6 δισ. τονοχιλιόμετρα εμπορευματικού έργου από ελληνικά φορτηγά το 2024, την ώρα που το σιδηροδρομικό φορτίο παραμένει πολύ μικρότερο.

Αυτό κάνει το diesel πιο συστημικό κόστος για την οικονομία.

Δεν σημαίνει ότι ο βενζινοκίνητος οδηγός δεν πιέζεται

Αυτό είναι επίσης σημαντικό.

Η επιλογή πολιτικής δεν σημαίνει ότι η βενζίνη δεν αποτελεί οικονομικό πρόβλημα.

Υψηλή τιμή βενζίνης:

• μειώνει διαθέσιμο εισόδημα,
• αυξάνει καθημερινό κόστος μετακίνησης,
• πιέζει εργαζομένους που μετακινούνται με ΙΧ.

Η διαφοροποίηση έγκειται στον τρόπο με τον οποίο το κόστος μεταδίδεται στην υπόλοιπη οικονομία.

Θα πέσουν πράγματι οι τιμές προϊόντων;

Όχι απαραίτητα αυτόματα.

Η μείωση του κόστους diesel μπορεί να συγκρατήσει ένα μέρος του μεταφορικού κόστους.

Το αν αυτό περνά στον καταναλωτή εξαρτάται από:

• ανταγωνισμό,
• περιθώρια κέρδους,
• συμβόλαια μεταφοράς,
• άλλα ενεργειακά κόστη,
• τιμές πρώτων υλών.

Άρα η επιδότηση δεν σημαίνει μηχανικά αντίστοιχη μείωση σε κάθε ράφι.