Χάρης Θεοχάρης: «Λανθασμένη η φράση μου» για τους «νοικοκύρηδες» και τους «κακομοίρηδες» – Τι είπε αρχικά και πώς το διευκρίνισε

Σε δημόσια διευκρίνιση για τη δήλωση που προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις προχώρησε ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, χαρακτηρίζοντας ο ίδιος «λανθασμένη» τη φράση που είχε χρησιμοποιήσει δύο ημέρες νωρίτερα για «κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη» και «νοικοκύρηδες».

Μιλώντας τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου στον Alpha Radio 98.9, ο Θεοχάρης αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη διατύΧάρης Θεοχάρης: «Λανθασμένη η φράση μου» για τους «νοικοκύρηδες» και τους «κακομοίρηδες» – Τι είπε αρχικά και πώς το διευκρίνισε

πωση ήταν λάθος και επιχείρησε να εξηγήσει τι εννοούσε.

Όπως είπε, η κριτική του δεν αφορούσε τους πολίτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θεωρεί ότι κόμματα της αντιπολίτευσης παρουσιάζουν συνολικά την κατάσταση στη χώρα.

Η φράση που άναψε τη συζήτηση

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου σε τηλεοπτική συζήτηση στο Action24.

Ο Χάρης Θεοχάρης είχε πει ότι υπάρχουν «κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη» και αντιπαρέβαλε σε αυτή την εικόνα τους «νοικοκύρηδες».

Η δήλωση προκάλεσε έντονη αντίδραση επειδή μπορούσε να εκληφθεί ως διαχωρισμός:

• πολιτών που τα καταφέρνουν οικονομικά,
• πολιτών που δυσκολεύονται.

Τι είχε προηγηθεί στον διάλογο

Η συζήτηση αφορούσε:

• ακρίβεια,
• οικονομική κατάσταση,
• καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Όταν ο συνομιλητής του αμφισβήτησε την εικόνα που παρουσίαζε για την οικονομία, ο Θεοχάρης χρησιμοποίησε τη συγκεκριμένη διατύπωση.

«Εκπροσωπούμε τους νοικοκύρηδες»

Στον ίδιο διάλογο ο υφυπουργός είπε επίσης ότι η Νέα Δημοκρατία «εκπροσωπεί τους νοικοκύρηδες», περιγράφοντάς την ως λαϊκό κόμμα και υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν πολίτες που, παρά τις δυσκολίες, βλέπουν θετικά την πορεία της χώρας.

Η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση στις 26 Σεπτεμβρίου.

Το κόμμα ερμήνευσε τη δήλωση ως προσβλητική απέναντι σε πολίτες που δεν επιλέγουν τη Νέα Δημοκρατία και κατηγόρησε τον υφυπουργό ότι δημιουργεί διαχωρισμό στην κοινωνία.

Πρόκειται για πολιτική κριτική του ΠΑΣΟΚ και όχι για ουδέτερη περιγραφή του τι εννοούσε ο ίδιος ο Θεοχάρης.

Η απάντηση δύο ημέρες αργότερα

Στις 28 Σεπτεμβρίου ο Χάρης Θεοχάρης επανήλθε.

Είπε:

«Εξέφρασα μια λανθασμένη φράση».

Δεν απέδωσε δηλαδή αποκλειστικά το θέμα σε «παρερμηνεία» των ΜΜΕ ή των πολιτικών αντιπάλων του.

Αναγνώρισε ότι η ίδια η διατύπωση ήταν λανθασμένη.

Τι λέει ότι ήθελε να πει

Σύμφωνα με τη διευκρίνισή του, στόχος του ήταν να ασκήσει κριτική σε κόμματα της αντιπολίτευσης που, κατά την άποψή του, «μηδενίζουν» την πρόοδο της χώρας και παρουσιάζουν υπερβολικά αρνητική εικόνα για την ελληνική οικονομία.

Η θέση του για την οικονομία

Ο Θεοχάρης ανέφερε ως παραδείγματα θετικών εξελίξεων:

• αύξηση παραγωγής,
• εξαγωγές,
• περισσότερες θέσεις εργασίας,
• αυξήσεις κατώτατου και μέσου μισθού.

Αυτά παρουσιάστηκαν από τον ίδιο ως επιχειρήματα ότι η συνολική εικόνα της χώρας δεν είναι, κατά τη διατύπωσή του, «μαύρη».

Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί είναι πολιτικό επιχείρημα

Οι δείκτες αυτοί μπορούν να ελεγχθούν οικονομικά, αλλά η συνολική αξιολόγηση:

«η χώρα πηγαίνει καλά»

ή

«η χώρα πηγαίνει άσχημα»

είναι πολιτική και εξαρτάται και από το ποια μεγέθη εξετάζονται.

Άλλο είναι:

• ΑΕΠ,
• ανεργία,
• εξαγωγές,

και άλλο:

• κόστος στέγασης,
• αγοραστική δύναμη,
• τιμές τροφίμων,
• διαθέσιμο εισόδημα.

Τι είπε για όσους διαμαρτύρονται

Όταν ρωτήθηκε αν θεωρεί «μίζερους» τους πολίτες που διαμαρτύρονται, απάντησε αρνητικά.

Διευκρίνισε ότι δεν αναφερόταν στους ίδιους τους πολίτες αλλά στα πολιτικά κόμματα και στον τρόπο που, κατά τη δική του θέση, γενικεύουν την κατάσταση των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων σε ολόκληρο τον πληθυσμό.

Η διάκριση που επιχείρησε να κάνει

Η θέση που διατύπωσε μετά την αντιπαράθεση ήταν ουσιαστικά η εξής:

υπάρχει ένα τμήμα της κοινωνίας που αντιμετωπίζει πολύ μεγάλες δυσκολίες, αλλά —κατά τον ίδιο— δεν πρέπει αυτή η κατάσταση να παρουσιάζεται σαν να αφορά ολόκληρη τη χώρα στον ίδιο βαθμό.

Το επιχείρημα υπέρ στοχευμένων μέτρων

Ο Θεοχάρης συνέδεσε τη συζήτηση με την κοινωνική πολιτική.

Υποστήριξε ότι χρειάζεται ακριβής αναγνώριση:

• ποιοι έχουν ανάγκη,
• πόσοι είναι,
• ποιες είναι οι ανάγκες τους,

ώστε τα διαθέσιμα χρήματα να κατευθύνονται στοχευμένα.

Το παράδειγμα των 500.000 έναντι 10 εκατομμυρίων

Ο υφυπουργός χρησιμοποίησε αριθμητικό παράδειγμα για να υποστηρίξει ότι ένα δεδομένο ποσό στήριξης έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα αν μοιραστεί σε 500.000 πολίτες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη παρά οριζόντια σε 10 εκατομμύρια.

Το ΠΑΣΟΚ είχε διαφορετική ανάγνωση

Το ΠΑΣΟΚ δεν αντιμετώπισε την αρχική δήλωση ως μία απλή τεχνική συζήτηση για στοχευμένα επιδόματα.

Στην ανακοίνωσή του υποστήριξε ότι ο χαρακτηρισμός προσβάλλει πολίτες και δημιουργεί διάκριση μεταξύ όσων στηρίζουν τη ΝΔ και όσων κάνουν άλλη πολιτική επιλογή.

Δεν είπε κυριολεκτικά ότι “όποιος δεν ψηφίζει ΝΔ είναι κακομοίρης”

Αυτό χρειάζεται ακρίβεια.

Η αρχική διατύπωση αφορούσε «κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη» και τους «νοικοκύρηδες».

Η ερμηνεία ότι έτσι αποκαλεί ο ίδιος όλους τους ψηφοφόρους άλλων κομμάτων «κακομοίρηδες» ήταν η πολιτική ανάγνωση που έκανε το ΠΑΣΟΚ.

Γιατί η συγκεκριμένη λέξη δημιούργησε πρόβλημα

Η λέξη «κακομοίρης» στην καθημερινή ελληνική γλώσσα μπορεί να έχει:

• υποτιμητική,
• περιφρονητική,
• απαξιωτική χροιά.

Γι’ αυτό μία χρήση της σε πολιτική συζήτηση για οικονομικά ευάλωτους πολίτες είναι εύκολο να εκληφθεί ως προσβλητική, ανεξάρτητα από την πρόθεση του ομιλητή.

Η συγγνώμη ή διόρθωση;

Ο Θεοχάρης δεν χρησιμοποίησε στις δηλώσεις που δημοσίευσε το Newsbomb τη φράση:

«ζητώ συγγνώμη».

Αναγνώρισε όμως ότι χρησιμοποίησε «λανθασμένη φράση» και προχώρησε σε αναδιατύπωση της θέσης του.

Άρα ακριβέστερος τίτλος είναι:

«παραδέχθηκε ότι η φράση ήταν λάθος»

και όχι απαραίτητα:

«ζήτησε συγγνώμη».

Τι παραμένει πολιτική διαφωνία

Ακόμη και μετά τη διευκρίνιση, παραμένει η ουσιαστική πολιτική διαφωνία:

• πόσο μεγάλη είναι η οικονομική πίεση στα ελληνικά νοικοκυριά,
• ποιο μέρος του πληθυσμού αφορά,
• αν χρειάζονται στοχευμένα ή οριζόντια μέτρα,
• αν οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες αντανακλώνται επαρκώς στην καθημερινότητα.

Η φράση δεν είναι οικονομικός δείκτης

Ο όρος «νοικοκύρηδες» δεν αποτελεί οικονομική κατηγορία.

Ούτε ο όρος «κακομοίρηδες».

Η πραγματική ανάλυση της οικονομικής κατάστασης απαιτεί στοιχεία όπως:

• εισόδημα,
• πληθωρισμός,
• ενοίκια,
• λογαριασμοί,
• φορολογία,
• απασχόληση.

Η πολιτική επικοινωνία και η επιλογή λέξεων

Η υπόθεση δείχνει πόσο σημαντική είναι η διατύπωση στη δημόσια πολιτική συζήτηση.

Ένα πολιτικό στέλεχος μπορεί να θέλει να κάνει μία διάκριση μεταξύ:

• αισιόδοξης και απαισιόδοξης πολιτικής αφήγησης,

αλλά η χρήση κοινωνικών χαρακτηρισμών μπορεί να αλλάξει πλήρως το μήνυμα που τελικά λαμβάνει το κοινό.

Το χρονικό σε τρεις ημερομηνίες

26 Σεπτεμβρίου: ο Θεοχάρης χρησιμοποιεί τη φράση στο Action24.

26 Σεπτεμβρίου: το ΠΑΣΟΚ εκδίδει επίσημη ανακοίνωση αντίδρασης.

28 Σεπτεμβρίου: ο Θεοχάρης χαρακτηρίζει τη φράση λανθασμένη και διευκρινίζει τη θέση του.