Η AI ετοιμάζεται να ψωνίζει για εμάς: Από τη σύγκριση τιμών στην αυτόματη αγορά – Τι αλλάζει στο e-commerce

Η τεχνητή νοημοσύνη ετοιμάζεται να κάνει ένα από τα μεγαλύτερα άλματα από την εμφάνιση των σύγχρονων chatbots: να περάσει από το «σου προτείνω τι να αγοράσεις» στο «το αγοράζω εγώ για λογαριασμό σου».

Τα λεγόμενα AI agents ή πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης σχεδιάζονται ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν ολοκληρωμένες αγοραστικές διαδικασίες, ξεκινώντας από την αναζήτηση και τη σύγκριση προϊόντων και φτάνοντας μέχρι την κράτηση, το checkout και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την πραγματοποίηση συναλλαγής.

Η εξέλιξη ονομάζεται agentic commerce και ήδη εταιρείες όπως OpenAI, Google, Meta, Anthropic και μεγάλοι παίκτες του ηλεκτρονικού εμπορίου επενδύουν σε αυτή.

Τι είναι ένας AI shopping agent

Μέχρι σήμερα ο χρήστης συνήθως ζητά:

«Βρες μου τα καλύτερα ακουστικά μέχρι 150 ευρώ».

Το AI μπορεί να:

• ψάξει,
• συγκρίνει,
• προτείνει.

Στο επόμενο στάδιο, το αίτημα μπορεί να γίνει:

«Βρες μου τα καλύτερα ακουστικά μέχρι 150 ευρώ, παράγγειλέ τα και φρόντισε να φτάσουν μέχρι Παρασκευή».

Ο agent θα προσπαθεί να εκτελέσει όλη τη διαδικασία.

Από το chatbot στον πράκτορα

Η διαφορά είναι η δυνατότητα δράσης.

Ένα chatbot απαντά.

Ένας agent μπορεί να:

• ανοίξει καταστήματα,
• ελέγξει διαθεσιμότητα,
• συγκρίνει μεταφορικά,
• συμπληρώσει στοιχεία,
• πραγματοποιήσει συναλλαγή.

Η Meta έχει ήδη μπει δυνατά στο παιχνίδι

Το Newsbeast, επικαλούμενο Reuters, αναφέρεται μεταξύ άλλων στο Muse της Meta, έναν προσωπικό AI agent που μπορεί να αναλαμβάνει διαφορετικούς τύπους εργασιών, όπως email, ταξιδιωτικές κρατήσεις και αγορές.

Η Amazon όμως μπλόκαρε το Muse

Η μετάβαση δεν θα είναι χωρίς συγκρούσεις.

Η Amazon αποφάσισε πρόσφατα να εμποδίσει το Muse να πραγματοποιεί αγορές στην πλατφόρμα της, επικαλούμενη ζητήματα:

• διαφάνειας,
• όρων χρήσης,
• ασφάλειας,
• πρόσβασης σε δεδομένα πελατών.

Γιατί η Amazon αντιδρά

Αν ο καταναλωτής δεν μπαίνει πλέον στο Amazon για να ψάξει προϊόντα αλλά ζητά από έναν εξωτερικό AI agent να το κάνει:

η Amazon μπορεί να χάσει μέρος του ελέγχου πάνω:

• στην αναζήτηση,
• στις προτάσεις,
• στις διαφημίσεις,
• στα δεδομένα αγοραστικής συμπεριφοράς.

Αυτό είναι τεράστιο επιχειρηματικό ζήτημα.

Η Shopify ακολουθεί το αντίθετο μοντέλο

Σε αντίθεση με την Amazon, η Shopify έχει κινηθεί προς συνεργασίες που επιτρέπουν σε AI agents να φτάνουν έως το checkout, αξιοποιώντας το Shop Pay.

Αυτό δείχνει ότι οι πλατφόρμες δεν έχουν κοινή στρατηγική.

Google Universal Cart

Η Google παρουσίασε το Universal Cart, ένα σύστημα που θέλει να συγκεντρώνει προϊόντα από διαφορετικές αγορές και να λειτουργεί ως έξυπνο shopping hub.

Η εταιρεία αναφέρει ότι το Shopping Graph περιλαμβάνει περισσότερες από 60 δισεκατομμύρια καταχωρίσεις προϊόντων.

Το νέο μοντέλο: «βρες, διάλεξε, αγόρασε»

Σήμερα η διαδικασία είναι συνήθως:

Google → site → φίλτρα → σύγκριση → reviews → checkout.

Με agentic commerce μπορεί να γίνει:

μία συζήτηση → αγορά.

Παράδειγμα ταξιδιού

Ένας χρήστης θα μπορεί να γράφει:

«Θέλω τρεις νύχτες στη Ρώμη τον Νοέμβριο, ξενοδοχείο 4 αστέρων κοντά στο κέντρο, πτήσεις μετά τις 10 το πρωί και συνολικό budget 1.000 ευρώ».

Ο agent θα μπορεί θεωρητικά να:

• βρει πτήσεις,
• βρει ξενοδοχεία,
• συγκρίνει,
• κλείσει.

Παράδειγμα supermarket

Αν το σύστημα γνωρίζει τις συνήθειες ενός νοικοκυριού, θα μπορούσε να αντιληφθεί ότι τελειώνουν συγκεκριμένα προϊόντα και να προτείνει ή να κάνει παραγγελία.

Εδώ ξεκινά και ο μεγάλος προβληματισμός

Όσο περισσότερη αυτονομία δίνουμε σε ένα AI, τόσο περισσότερα δεδομένα χρειάζεται.

Για να αγοράζει για λογαριασμό μας μπορεί να χρειάζεται πρόσβαση σε:

• διεύθυνση,
• προτιμήσεις,
• προηγούμενες αγορές,
• οικονομικό budget,
• πιθανώς μέσα πληρωμής.

Οι τράπεζες προειδοποιούν

Μεγάλες τράπεζες, ανάμεσά τους NatWest και Bank of America, προειδοποιούν ότι η ταχεία εξάπλωση των shopping agents μπορεί να αυξήσει κινδύνους:

• απάτης,
• λανθασμένων αγορών,
• παραβίασης ιδιωτικότητας,
• προβλημάτων καταλογισμού ευθύνης.

Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος φταίει όταν η AI αγοράσει λάθος προϊόν;

Ας πούμε ότι ο χρήστης ζητά:

«πάρε μου το φθηνότερο MacBook με 16 GB RAM».

Ο agent αγοράζει λάθος έκδοση.

Ποιος έχει ευθύνη;

• ο χρήστης,
• η εταιρεία AI,
• το κατάστημα,
• ο πάροχος πληρωμών;

Το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη λύσει πλήρως αυτά τα ζητήματα.

Τι γίνεται αν ο agent πέσει σε απάτη

Ένας κακόβουλος ιστότοπος μπορεί θεωρητικά να προσπαθήσει να πείσει ένα AI agent ότι:

• έχει το καλύτερο προϊόν,
• διαθέτει ψεύτικη προσφορά,
• πρέπει να αγνοήσει άλλες οδηγίες.

Η ασφάλεια των agents απέναντι σε τέτοιες επιθέσεις αποτελεί νέο πεδίο κυβερνοασφάλειας.

Prompt injection στο ηλεκτρονικό εμπόριο

Ένας ιστότοπος μπορεί να περιέχει κρυμμένες οδηγίες σχεδιασμένες όχι για τον άνθρωπο αλλά για τον AI agent.

Αυτό είναι γνωστό ως μορφή prompt injection.

Οι πλατφόρμες χρειάζονται άμυνες ώστε ο agent να μην υπακούει σε κακόβουλες οδηγίες τρίτων.

Τι γίνεται με την πιστωτική κάρτα

Οι τράπεζες ανησυχούν ιδιαίτερα για το πώς θα πραγματοποιούνται πληρωμές χωρίς να εκτίθενται:

• στοιχεία κάρτας,
• credentials,
• τραπεζικές πληροφορίες.

Η λύση πιθανότατα θα είναι tokenized payments

Αντί να δίνεται ο πραγματικός αριθμός κάρτας στον agent, τα συστήματα πληρωμών μπορούν να χρησιμοποιούν:

• tokens,
• προσωρινά credentials,
• όρια συναλλαγών.

Ο χρήστης μπορεί να ορίζει budget

Ένα ασφαλές μοντέλο θα μπορούσε να είναι:

«Μπορείς να αγοράσεις μέχρι 100 ευρώ. Για οτιδήποτε ακριβότερο, ζήτα έγκριση».

Έτσι η AI έχει αυτονομία αλλά όχι απεριόριστη.

Από 0,3% σε 2,5% η AI κίνηση στη John Lewis

Η βρετανική John Lewis ανακοίνωσε ότι αναζητήσεις που προέρχονται από AI εργαλεία αυξήθηκαν από 0,3% σε 2,5% μέσα σε έναν χρόνο.

Το ποσοστό παραμένει μικρό συνολικά, αλλά η αύξηση είναι πολύ μεγάλη.

Τι σημαίνει αυτό για τα e-shops

Μέχρι σήμερα ένα e-shop βελτιστοποιούσε κυρίως για:

• Google Search,
• social media,
• marketplaces.

Στο νέο περιβάλλον θα χρειάζεται να είναι κατανοητό και από AI agents.

Το νέο SEO μπορεί να είναι «SEO για agents»

Τα προϊόντα θα πρέπει να έχουν καθαρά δομημένα δεδομένα:

• τιμή,
• stock,
• χαρακτηριστικά,
• μεταφορικά,
• πολιτική επιστροφής.

Όσο καλύτερα καταλαβαίνει ο agent ένα προϊόν, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα να το επιλέξει.

Google: Το «αόρατο ράφι»

Η Google έχει χρησιμοποιήσει τον όρο invisible shelf για να περιγράψει έναν κόσμο όπου ο καταναλωτής μπορεί να μην βλέπει ποτέ μια παραδοσιακή σελίδα αποτελεσμάτων· ο agent βρίσκει και αξιολογεί προϊόντα για λογαριασμό του.

Τι γίνεται με τις διαφημίσεις

Αν οι άνθρωποι σταματήσουν να βλέπουν δεκάδες προϊόντα και ο agent επιλέγει μόνο τρία, τότε αλλάζει και η αξία της online διαφήμισης.

Οι επιχειρήσεις θα ανταγωνίζονται για να μπουν στις επιλογές του agent.

Θα χειραγωγούνται οι agents από διαφημίσεις;

Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα.

Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει:

• αν μία πρόταση είναι οργανική,
• αν είναι χορηγούμενη,
• αν το AI λαμβάνει προμήθεια.

Οι τράπεζες ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια για τη λειτουργία αυτών των συστημάτων.

Η αγορά μπορεί να γίνει πολύ πιο γρήγορη

Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ο χρόνος.

Αντί να ανοίξει κάποιος 20 tabs, ένας agent μπορεί να εκτελεί ταυτόχρονα δεκάδες συγκρίσεις.

Αλλά η ευκολία μπορεί να αυξήσει και τις παρορμητικές αγορές

Όσο λιγότερα βήματα υπάρχουν μεταξύ:

«το θέλω»

και

«το αγόρασα»,

τόσο μειώνεται ο χρόνος στον οποίο ο χρήστης μπορεί να ξανασκεφτεί την αγορά.

Θα εξαφανιστούν τα e-shops;

Όχι απαραίτητα.

Αλλά μπορεί να αλλάξει δραματικά ο τρόπος με τον οποίο φτάνει ο πελάτης σε αυτά.

Το e-shop θα εξακολουθεί να:

• αποθηκεύει προϊόν,
• εκτελεί παραγγελία,
• κάνει fulfillment.

Απλώς ο «πωλητής» στην είσοδο μπορεί να είναι ένα AI.

Το agentic commerce είναι ήδη εδώ, αλλά όχι πλήρως ώριμο

Δεν βρισκόμαστε ακόμη σε κόσμο όπου όλοι δίνουν στην AI ανεξέλεγκτη πρόσβαση στην κάρτα τους.

Όμως η υποδομή:

• χτίζεται,
• δοκιμάζεται,
• ενσωματώνεται.