Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: «Αμετάβλητη η διάθεσή μας για συμφωνία» – Τι σημαίνει η νέα δήλωση

Νέα παρέμβαση γύρω από το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα έκανε το Βρετανικό Μουσείο, απαντώντας στα δημοσιεύματα που παρουσίαζαν τις συζητήσεις με την ελληνική πλευρά ως ουσιαστικά μπλοκαρισμένες.

Εκπρόσωπος του Μουσείου δήλωσε στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι η θέση του οργανισμού και η πρόθεσή του να επιδιώξει συμφωνία «παραμένουν αμετάβλητες».

Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή έρχεται μετά από δημοσίευμα της Daily Telegraph, σύμφωνα με το οποίο οι συζητήσεις Αθήνας–Βρετανικού Μουσείου είχαν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Το Βρετανικό Μουσείο δεν επιβεβαίωσε αυτή την εκτίμηση.

Ταυτόχρονα όμως δεν ανακοίνωσε ότι υπάρχει τελική συμφωνία ή ότι έχουν λυθεί τα βασικά εμπόδια.

Τι είπε ακριβώς το Βρετανικό Μουσείο

Η διατύπωση είναι προσεκτική.

Σε ερώτηση για το εάν συμμερίζεται την εικόνα περί αδιεξόδου, ο εκπρόσωπος απάντησε ότι:

η θέση του Μουσείου παραμένει η ίδια και η διάθεσή του να καταλήξει σε συμφωνία δεν έχει μεταβληθεί.

Αυτό σημαίνει ότι οι συνομιλίες πολιτικά δεν θεωρούνται νεκρές.

Δεν σημαίνει όμως ότι έχει βρεθεί κοινά αποδεκτός τρόπος επιστροφής ή επανένωσης.

Το βασικό αγκάθι παραμένει η κυριότητα

Η ελληνική θέση είναι σταθερή εδώ και χρόνια:

η Αθήνα δεν θέλει μία λύση που θα προϋποθέτει την αναγνώριση ότι τα Γλυπτά ανήκουν νομικά στο Βρετανικό Μουσείο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε αυτή τη θέση σε πρόσφατο άρθρο του στον Guardian, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να «δανειστεί» τμήματα ενός μνημείου τα οποία θεωρεί ότι πρέπει να βρίσκονται μόνιμα στην Αθήνα.

Η σύγκριση με την Ταπισερί της Μπαγιέ

Στην ίδια παρέμβαση, ο Έλληνας πρωθυπουργός χρησιμοποίησε την Ταπισερί της Μπαγιέ ως παράδειγμα.

Η λογική του επιχειρήματος είναι ότι κανείς δεν θα θεωρούσε φυσιολογικό να κοπεί ένα ενιαίο ιστορικό έργο σε δύο μέρη και να εκτίθεται μισό σε μία χώρα και μισό σε άλλη.

Με τον ίδιο τρόπο, η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα σωζόμενα γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να παρουσιάζονται μαζί.

Το Βρετανικό Μουσείο βλέπει περιθώριο συνεννόησης

Από την πλευρά του Μουσείου, η ρητορική παραμένει προσανατολισμένη σε μία μορφή συνεργασίας.

Η διοίκησή του έχει επανειλημμένα μιλήσει για μία «Parthenon Partnership», δηλαδή συνεργασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια παρουσία σημαντικού μέρους των γλυπτών στην Αθήνα με παράλληλες πολιτιστικές ανταλλαγές.

Η διαφορά βρίσκεται στη νομική μορφή που θα έχει μία τέτοια λύση.

Γιατί η λέξη «δανεισμός» δημιουργεί πρόβλημα

Σε ένα κλασικό μουσείο, όταν ένα αντικείμενο δανείζεται σε άλλο μουσείο, ο δανειζόμενος αναγνωρίζει ότι το αντικείμενο ανήκει στον δανειστή.

Η Ελλάδα όμως δεν θέλει να κάνει μια τέτοια νομική παραδοχή για τα Γλυπτά.

Έτσι, μία φαινομενικά απλή πολιτιστική συμφωνία μετατρέπεται σε εξαιρετικά δύσκολο νομικό ζήτημα.

Ο νόμος του 1963

Το Βρετανικό Μουσείο περιορίζεται επίσης από τον British Museum Act του 1963.

Ο νόμος δεν επιτρέπει γενικευμένη μόνιμη απομάκρυνση αντικειμένων από τη συλλογή του Μουσείου παρά μόνο σε συγκεκριμένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο στις συζητήσεις εξετάζονται σύνθετες λύσεις μακροχρόνιας πολιτιστικής συνεργασίας αντί μιας απλής απόφασης «επιστροφής».

Υπάρχει συμφωνία αυτή τη στιγμή;

Όχι.

Το σημαντικό είναι να μη συγχέεται:

η πρόθεση για συμφωνία

με

την ύπαρξη συμφωνίας.

Η δήλωση του Βρετανικού Μουσείου σημαίνει ότι δεν εγκαταλείπει τη διαπραγμάτευση. Δεν σημαίνει ότι οι δύο πλευρές έχουν βρει λύση.

Τι μένει να λυθεί

Τα βασικά θέματα είναι:

• η κυριότητα,
• η διάρκεια παραμονής των Γλυπτών στην Αθήνα,
• η νομική μορφή της συμφωνίας,
• η ανταλλαγή ελληνικών αρχαιοτήτων με το Λονδίνο,
• η ανάγκη ή όχι νομοθετικής αλλαγής στη Βρετανία.