Στάθης Μαντζώρος: Θετικά σημάδια 13 μήνες μετά το εγκεφαλικό – «Αναγνωρίζει πρόσωπα, κινεί τα χέρια του»

Μία πρώτη σημαντική και αισιόδοξη ενημέρωση για την κατάσταση του Στάθη Μαντζώρου έδωσε ο ηθοποιός Μιχάλης Αεράκης, περίπου 13 μήνες μετά το σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη ο συνάδελφός του.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε στην εκπομπή «Το Πρωινό», ο Μαντζώρος έχει πλέον επαφή με το περιβάλλον, αναγνωρίζει πρόσωπα, κινεί τα χέρια του και μπορεί να εκφράζει συναισθήματα, χωρίς ωστόσο να έχει καταφέρει ακόμη να μιλήσει.

Ο ηθοποιός εξακολουθεί να νοσηλεύεται στον Ερυθρό Σταυρό και η οικογένειά του επιδιώκει πλέον τη μεταφορά του σε εξειδικευμένο κέντρο αποκατάστασης, προκειμένου να συνεχιστεί πιο συστηματικά η μακρά διαδικασία επανεκπαίδευσης και λειτουργικής αποκατάστασης.

«Έχει συνέλθει μετά από 13 μήνες»

Ο Μιχάλης Αεράκης μετέφερε τις πληροφορίες που, όπως είπε, έλαβε από τη σύζυγο του Στάθη Μαντζώρου.

Η αλλαγή σε σχέση με προηγούμενους μήνες παρουσιάζεται ως ιδιαίτερα σημαντική.

Πριν από περίπου τέσσερις μήνες, σύμφωνα με τον Αεράκη, ο Μαντζώρος δεν είχε ουσιαστική επαφή με το περιβάλλον του.

Τώρα:

• αναγνωρίζει ανθρώπους,
• κινεί τα άνω άκρα,
• αντιδρά συναισθηματικά,
• έχει μεγαλύτερη επαφή.

Δεν μπορεί ακόμη να μιλήσει.

Η απουσία ομιλίας δεν μας επιτρέπει να κάνουμε μόνοι μας διάγνωση

Μετά από σοβαρό εγκεφαλικό, η δυσκολία στην ομιλία μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες.

Μπορεί να σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με:

• αφασία,
• δυσαρθρία,
• απραξία λόγου,
• γενικότερη νευρολογική βλάβη.

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη διάγνωση για τον Μαντζώρο.

Άρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αυθαίρετα κάποιος από αυτούς τους όρους για τη δική του περίπτωση.

Η μεγάλη αλλαγή: Η επαφή με το περιβάλλον

Η αναγνώριση προσώπων και η δυνατότητα να εκφράζει συναισθήματα είναι στοιχεία που η οικογένεια και οι φίλοι αντιμετωπίζουν με αισιοδοξία.

Δεν σημαίνουν πλήρη αποκατάσταση.

Δείχνουν όμως, σύμφωνα με τη δημόσια ενημέρωση, ότι υπάρχει βελτίωση σε σχέση με προηγούμενη κατάσταση.

13 μήνες μετά το εγκεφαλικό

Η εξέλιξη θυμίζει κάτι σημαντικό σχετικά με την αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό:

η πρόοδος δεν περιορίζεται αυστηρά στους πρώτους δύο ή τρεις μήνες.

Η American Stroke Association αναφέρει ότι η ανάρρωση μπορεί να συνεχίζεται για μήνες ή και χρόνια, ακόμη και μετά το τέλος ενός οργανωμένου προγράμματος αποκατάστασης.

Γιατί χρειάζεται κέντρο αποκατάστασης

Το επόμενο ζητούμενο για την οικογένεια είναι να μεταφερθεί σε εξειδικευμένο κέντρο.

Ένα τέτοιο κέντρο δεν αποτελεί απλώς χώρο φιλοξενίας.

Μπορεί να συνδυάζει:

• φυσικοθεραπεία,
• εργοθεραπεία,
• λογοθεραπεία,
• νευρολογική παρακολούθηση,
• νοσηλευτική φροντίδα,
• γνωστική αποκατάσταση.

Η οργανωμένη, διεπιστημονική προσέγγιση θεωρείται βασικό κομμάτι της αποκατάστασης μετά από σοβαρό εγκεφαλικό.

Η έκκληση του Μιχάλη Αεράκη

Ο Αεράκης έκανε δημόσια έκκληση για οικονομική στήριξη.

Όπως εξήγησε, η οικογένεια χρειάζεται βοήθεια ώστε να μπορέσει να καλύψει το επόμενο στάδιο της αποκατάστασης.

Η δήλωσή του ήταν σαφής:

η ανάγκη δεν αφορά πια μόνο τη νοσηλεία αλλά τη δυνατότητα μετάβασης σε κέντρο όπου θα μπορεί να γίνεται καθημερινή, οργανωμένη θεραπεία.

Γιατί η αποκατάσταση κοστίζει

Η πολυεπιστημονική αποκατάσταση μπορεί να χρειάζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι ανάγκες διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πολλές ώρες συνεδριών εβδομαδιαίως,
• εξειδικευμένο προσωπικό,
• βοηθήματα κινητικότητας,
• ειδικό εξοπλισμό.

Το κόστος εξαρτάται από το κέντρο, τη διάρκεια και το επίπεδο φροντίδας.

Τι είναι ένα οργανωμένο πρόγραμμα post-stroke rehabilitation

Η American Stroke Association περιγράφει την αποκατάσταση ως συνεχή διαδικασία με στόχο την ανάκτηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ανεξαρτησίας.

Δεν εστιάζει μόνο στο περπάτημα.

Μπορεί να αφορά:

• κίνηση,
• ομιλία,
• κατάποση,
• μνήμη,
• προσοχή,
• αυτοεξυπηρέτηση,
• ψυχολογική προσαρμογή.

Φυσικοθεραπεία

Η φυσικοθεραπεία στοχεύει στην κινητική λειτουργία.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• ενδυνάμωση,
• ισορροπία,
• μεταφορές από κρεβάτι σε καρέκλα,
• βάδισμα,
• συντονισμό.

Εργοθεραπεία

Η εργοθεραπεία εστιάζει στην επαναφορά καθημερινών δεξιοτήτων.

Για παράδειγμα:

• ντύσιμο,
• φαγητό,
• προσωπική υγιεινή,
• χρήση χεριού.

Η κίνηση των χεριών που περιγράφει ο Αεράκης μπορεί να αποτελέσει θετικό στοιχείο σε σχέση με τέτοιους στόχους, χωρίς αυτό να επιτρέπει πρόβλεψη για το επίπεδο τελικής λειτουργικότητας.

Λογοθεραπεία

Εάν υπάρχει πρόβλημα λόγου ή επικοινωνίας, σημαντικό ρόλο μπορεί να έχει λογοθεραπευτής.

Η American Stroke Association αναφέρει ότι η αποκατάσταση μπορεί να στοχεύει:

• παραγωγή λόγου,
• κατανόηση,
• επικοινωνιακές στρατηγικές,
• κατάποση.

Γιατί η κατάποση έχει σημασία

Μετά από ορισμένα εγκεφαλικά μπορεί να υπάρχει δυσφαγία.

Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο:

• εισρόφησης,
• πνευμονίας,
• υποσιτισμού.

Δεν γνωρίζουμε εάν ο Μαντζώρος αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα.

Η αναφορά είναι γενική για τη λειτουργία των κέντρων αποκατάστασης.

Γνωστική αποκατάσταση

Ένα εγκεφαλικό μπορεί να επηρεάσει:

• προσοχή,
• μνήμη,
• λήψη αποφάσεων,
• προσανατολισμό.

Οι σύγχρονες οδηγίες περιλαμβάνουν εξατομικευμένες γνωστικές παρεμβάσεις ως μέρος της αποκατάστασης.

Η σημασία της αναγνώρισης προσώπων

Το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση, αναγνωρίζει πρόσωπα δείχνει επαφή με το περιβάλλον.

Δεν μας λέει από μόνο του:

• πόσο καλή είναι η μνήμη,
• ποιο είναι το επίπεδο κατανόησης,
• πόσο σύνθετες εντολές μπορεί να ακολουθήσει.

Αυτά αξιολογούνται με εξειδικευμένες νευρολογικές και νευροψυχολογικές δοκιμασίες.

Η αποκατάσταση δεν έχει «ημερομηνία λήξης»

Για χρόνια υπήρχε η απλουστευμένη αντίληψη ότι όποια λειτουργία δεν επιστρέψει στους πρώτους μήνες δεν θα επιστρέψει ποτέ.

Σήμερα αυτό θεωρείται υπερβολικά απόλυτο.

Η American Stroke Association τονίζει ότι η πρόοδος μπορεί να συνεχιστεί για χρόνια.

Η νευροπλαστικότητα

Ο εγκέφαλος μπορεί, μέχρι έναν βαθμό, να αναδιοργανώνει δίκτυα και να μαθαίνει νέους τρόπους εκτέλεσης λειτουργιών.

Αυτό ονομάζεται νευροπλαστικότητα.

Η επαναλαμβανόμενη, στοχευμένη θεραπεία προσπαθεί να αξιοποιήσει αυτή την ικανότητα.

Δεν υπάρχει εγγύηση πλήρους αποκατάστασης

Το θετικό νέο ότι ο Μαντζώρος έχει μεγαλύτερη επαφή δεν επιτρέπει πρόβλεψη ότι θα:

• περπατήσει,
• μιλήσει,
• επιστρέψει στην εργασία.

Η έκταση της αποκατάστασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Η δύσκολη επίσκεψη του Αεράκη

Ο Μιχάλης Αεράκης μίλησε και για το προσωπικό βάρος των επισκέψεών του στο νοσοκομείο.

Παραδέχθηκε ότι σε προηγούμενη επίσκεψη, όταν ο Μαντζώρος δεν είχε επαφή, δυσκολευόταν ακόμη και να μπει στο δωμάτιο.

Η συγκεκριμένη περιγραφή δείχνει και την ψυχολογική επιβάρυνση που μπορεί να δημιουργήσει ένα σοβαρό εγκεφαλικό όχι μόνο στον ασθενή αλλά και στους ανθρώπους γύρω του.

Ο ρόλος των φροντιστών

Οι φροντιστές συχνά χρειάζονται:

• ψυχολογική υποστήριξη,
• εκπαίδευση,
• οικονομική βοήθεια,
• χρόνο ανάπαυσης.

Το NHS επισημαίνει ότι η φροντίδα ανθρώπου μετά από εγκεφαλικό μπορεί να είναι δύσκολη, απομονωτική και εξαντλητική και ότι η υποστήριξη των φροντιστών είναι σημαντική.

Η οικογένεια βρίσκεται δίπλα του

Ο Αεράκης αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σύζυγο του ηθοποιού, από την οποία ενημερώνεται για την κατάσταση.

Η οικογένεια είναι αυτή που βρίσκεται καθημερινά στο πλευρό του και έχει αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος της μακροχρόνιας φροντίδας.

Η επιθυμία να επιστρέψει κάποτε στη δουλειά

Ο Μιχάλης Αεράκης εξέφρασε την ευχή να δει ξανά τον φίλο και συνάδελφό του:

• στο θέατρο,
• σε τηλεοπτικό πλατό,
• μαζί με την οικογένειά του.

Αυτό αποτελεί προσωπική ευχή και όχι ιατρική πρόβλεψη.

Γιατί το θέατρο μπορεί να αποτελεί ισχυρό ψυχολογικό κίνητρο

Για έναν άνθρωπο με μακρά επαγγελματική πορεία, η επιστροφή σε αγαπημένες δραστηριότητες μπορεί να αποτελέσει σημαντικό στόχο αποκατάστασης.

Τα εξατομικευμένα προγράμματα συχνά συνδέονται με δραστηριότητες που έχουν προσωπικό νόημα για τον ασθενή.

Η διαφορά νοσοκομείου και κέντρου αποκατάστασης

Το νοσοκομείο έχει βασικό στόχο:

• σταθεροποίηση,
• αντιμετώπιση επιπλοκών,
• ιατρική φροντίδα.

Το κέντρο αποκατάστασης δίνει περισσότερο βάρος στην καθημερινή λειτουργική επανεκπαίδευση.

Ακριβώς αυτή τη μετάβαση ζητά τώρα η οικογένεια.

Πότε είναι κατάλληλη η μεταφορά

Αυτό αποφασίζεται από την ιατρική ομάδα.

Ο ασθενής πρέπει να είναι αρκετά σταθερός και να εκτιμηθεί ποια ένταση θεραπείας μπορεί να αντέξει.

Οι αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν οργανωμένη διεπιστημονική αποκατάσταση για κατάλληλους ασθενείς.

Κάθε εγκεφαλικό είναι διαφορετικό

Η American Stroke Association υπογραμμίζει ότι κάθε εγκεφαλικό και κάθε πορεία ανάρρωσης είναι διαφορετικά.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πλαίσιο για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Δεν μπορεί κάποιος να συγκρίνει:

«έναν φίλο που περπάτησε σε τρεις μήνες»

με

«έναν ασθενή που χρειάζεται περισσότερο από έναν χρόνο».

Η πρόοδος μετά από 13 μήνες είναι σημαντική επειδή υπάρχει

Το σημαντικό νέο δεν είναι να προβλέψουμε το τέλος της διαδρομής.

Είναι ότι, σύμφωνα με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του, υπάρχουν πλέον σημάδια βελτίωσης που δεν υπήρχαν πριν από λίγους μήνες.

Η επόμενη μεγάλη μάχη

Το επόμενο βήμα είναι το κέντρο αποκατάστασης.

Εφόσον εγκριθεί ιατρικά η μεταφορά και βρεθούν οι οικονομικοί πόροι, εκεί θα μπορεί να οργανωθεί πιο συστηματικά η προσπάθεια για:

• επικοινωνία,
• κίνηση,
• αυτονομία,
• καθημερινές λειτουργίες.