Γιώργος Μαζωνάκης: Το ιδιαίτερο τάμα που είχε στο σπίτι του – Το κεντημένο μάτι και η ιστορία πίσω από το δώρο

Μία διαφορετική και περισσότερο προσωπική πλευρά του Γιώργου Μαζωνάκη επανέρχεται στο προσκήνιο μέσα από την ιστορία ενός ιδιαίτερου αντικειμένου που ο ίδιος είχε παρουσιάσει δημόσια αρκετά χρόνια πριν.

Πρόκειται για ένα χειροποίητο τάμα με κεντημένο μάτι, το οποίο είχε δημιουργήσει ειδικά για εκείνον η λαογράφος και ιδρύτρια του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης Αγγέλα Γιαννακίδου.

Ο Μαζωνάκης είχε μοιραστεί φωτογραφία του δώρου στα social media και είχε εξηγήσει ότι, όπως του είχε παρουσιαστεί, ήταν «ειδικά διαβασμένο» για εκείνον, με συμβολικό σκοπό να «σκορπάει το κακό».

Η συγκεκριμένη φράση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσωπική και λαογραφική αναφορά του καλλιτέχνη.

Δεν αποτελεί ισχυρισμό που μπορεί να επαληθευτεί επιστημονικά ως πραγματική υπερφυσική προστασία.

Το κεντημένο μάτι

Το αντικείμενο ξεχώριζε κυρίως για το μάτι που είχε κεντηθεί επάνω του.

Το μάτι αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα προστατευτικά σύμβολα στην ελληνική λαϊκή κουλτούρα.

Συνδέεται παραδοσιακά με την ιδέα προστασίας από:

• βασκανία,
• κακοτυχία,
• «κακό μάτι».

Ποια είναι η Αγγέλα Γιαννακίδου

Η Αγγέλα Γιαννακίδου είναι λαογράφος και ιδρύτρια του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης.

Έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς της:

• στην ελληνική λαϊκή παράδοση,
• στα υφαντά,
• στα παραδοσιακά μοτίβα,
• στην πολιτιστική κληρονομιά της Θράκης.

Δεν ήταν απλώς ένα αντικείμενο από κατάστημα

Η ιστορία είχε ξεκινήσει όταν ο Μαζωνάκης απέκτησε αντικείμενο από το ηλεκτρονικό κατάστημα του μουσείου.

Στη συνέχεια, η Αγγέλα Γιαννακίδου αποφάσισε να δημιουργήσει για εκείνον ένα προσωπικό δώρο.

Αυτό είναι που έκανε το τάμα ξεχωριστό για τον ίδιο.

Το είχε παρουσιάσει ο ίδιος το 2023

Η ιστορία δεν εμφανίστηκε πρώτη φορά μετά τον θάνατό του.

Ο ίδιος είχε δημοσιοποιήσει το δώρο ήδη από τον Μάρτιο του 2023.

Αυτό είναι σημαντικό ώστε να μην παρουσιάζεται σήμερα σαν αντικείμενο που «ανακαλύφθηκε μυστηριωδώς» μετά τον θάνατό του.

Η ανάρτηση του Μαζωνάκη

Ο τραγουδιστής είχε ευχαριστήσει δημόσια τη δημιουργό και είχε εξηγήσει ότι το μάτι είχε φτιαχτεί ειδικά για εκείνον.

Χρησιμοποίησε μάλιστα το χαρακτηριστικό λογοπαίγνιο:

«να ΜΑΖΩχτούμε».

Το λογοπαίγνιο παρέπεμπε στο γνωστό «Μαζώ».

Η σύνδεση με την προσωπική αισθητική του

Ο Μαζωνάκης είχε πάντα ιδιαίτερη σχέση με:

• συμβολικά αντικείμενα,
• ασυνήθιστη αισθητική,
• παραδοσιακά στοιχεία που επανερμηνεύονταν σύγχρονα.

Το συγκεκριμένο τάμα εντασσόταν απόλυτα σε αυτή την εικόνα.

Δεν πρέπει να συνδέεται με τον θάνατό του

Το γεγονός ότι το άρθρο επανέρχεται στο τάμα μετά τον θάνατο του τραγουδιστή μπορεί να δημιουργήσει εύκολα υπερφυσικούς συνειρμούς.

Δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη σύνδεση ανάμεσα:

• στο αντικείμενο,
• στην υγεία του,
• στις συνθήκες θανάτου.

Το «διαβασμένο» ως πολιτισμική έκφραση

Στην ελληνική λαϊκή και θρησκευτική καθημερινότητα η φράση «διαβασμένο» μπορεί να χρησιμοποιείται για αντικείμενα που συνδέονται με:

• ευχή,
• προσευχή,
• ευλογία.

Η ακριβής θρησκευτική διαδικασία για το συγκεκριμένο αντικείμενο δεν περιγράφεται από ανεξάρτητη πηγή.

Ο τίτλος «για να σκορπάει το κακό» προέρχεται από τον ίδιο

Δεν πρόκειται για συμπέρασμα δημοσιογράφου.

Η φράση προέρχεται από τη δημόσια ανάρτηση του Μαζωνάκη.

Το μάτι στην ελληνική παράδοση

Το μοτίβο του ματιού εμφανίζεται εδώ και πολλές γενιές σε:

• κοσμήματα,
• υφαντά,
• διακοσμητικά,
• φυλαχτά.

Βασκανία και λαϊκή πίστη

Η πίστη στη βασκανία αποτελεί στοιχείο λαϊκής παράδοσης σε πολλές χώρες της Μεσογείου.

Δεν αποτελεί επιστημονικά μετρήσιμο φαινόμενο.

Γιατί τέτοια αντικείμενα έχουν συναισθηματική αξία

Η σημασία ενός φυλαχτού δεν βρίσκεται αναγκαστικά στην οικονομική αξία.

Μπορεί να συνδέεται με:

• άνθρωπο που το χάρισε,
• συγκεκριμένη στιγμή,
• ευχή,
• προσωπικό συμβολισμό.

Ο Μαζωνάκης έδειχνε ενθουσιασμό

Από τον τρόπο με τον οποίο είχε γράψει την ανάρτηση φαίνεται ότι αντιμετώπισε το δώρο με ιδιαίτερη χαρά.

Ευχαρίστησε δημόσια τη Γιαννακίδου και τους ανθρώπους που είχαν συμβάλει να φτάσει το αντικείμενο στα χέρια του.

Η σύνδεση με το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης

Η ιστορία έφερε τότε επιπλέον δημοσιότητα στο μουσείο.

Τοπικά μέσα είχαν παρουσιάσει την ανάρτηση του τραγουδιστή ήδη από το 2023.

Η Γιαννακίδου και η διεθνής αναγνώριση

Ο ίδιος ο Μαζωνάκης, στην ευχαριστήρια ανάρτησή του, είχε αναφερθεί με ιδιαίτερα θερμά λόγια στη δουλειά της λαογράφου.

Το τάμα ως χειροποίητη δημιουργία

Σε αντίθεση με ένα μαζικά παραγόμενο γούρι, το συγκεκριμένο αντικείμενο είχε δημιουργηθεί ειδικά για ένα πρόσωπο.

Αυτό αυξάνει κυρίως τη συναισθηματική του αξία.

Γιατί επανέρχεται τώρα στη δημοσιότητα

Μετά τον θάνατο γνωστού καλλιτέχνη, παλιές αναρτήσεις και προσωπικά αντικείμενα συχνά αποκτούν νέο ενδιαφέρον.

Οι άνθρωποι αναζητούν στοιχεία που δείχνουν:

• τι αγαπούσε,
• τι πίστευε,
• τι είχε σημασία για εκείνον.

Δεν είναι εύρημα της αστυνομικής έρευνας

Αυτό πρέπει να είναι σαφές.

Το τάμα δεν παρουσιάζεται ως πειστήριο της υπόθεσης θανάτου.

Είναι μία παλιότερη προσωπική ιστορία.

Η δικαστική υπόθεση είναι εντελώς διαφορετική

Οι έρευνες για τον θάνατο αφορούν:

• ιατρικές πράξεις,
• μηχανήματα,
• τοξικολογικά,
• καταθέσεις.

Το τάμα δεν αποτελεί μέρος αυτών των ερευνών με βάση το συγκεκριμένο δημοσίευμα.

Η προσωπική πίστη ενός δημόσιου προσώπου

Δημόσια πρόσωπα έχουν το ίδιο δικαίωμα με οποιονδήποτε να διατηρούν:

• θρησκευτικές πεποιθήσεις,
• παραδοσιακές συνήθειες,
• προσωπικούς συμβολισμούς.

Η αξία της ιστορίας βρίσκεται στο ανθρώπινο στοιχείο

Το ενδιαφέρον δεν είναι αν το μάτι «λειτουργούσε».

Είναι ότι κάποιος το έφτιαξε ειδικά για τον Μαζωνάκη και ο ίδιος το θεώρησε σημαντικό.

Το «ΜΑΖΩχτούμε» δείχνει τον τρόπο που επικοινωνούσε

Ακόμη και σε μια αναφορά με έντονο παραδοσιακό και θρησκευτικό συμβολισμό, χρησιμοποίησε χιούμορ και αυτοαναφορικό λογοπαίγνιο.

Αυτό ήταν χαρακτηριστικό μέρος της δημόσιας εικόνας του.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε lifestyle αφιέρωμα

Η ιστορία ταιριάζει περισσότερο ως:

• προσωπικό αφιέρωμα,
• lifestyle,
• πολιτιστικό θέμα,

παρά ως μέρος της ποινικής υπόθεσης.