Γιώργος Μαζωνάκης: Η φωτογραφία με τα έντονα πρησμένα πόδια – Τι είχε πει για την κατακράτηση και τα διουρητικά

Ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο που, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο Γιώργος Λιάγκας, αποτυπώνει τον Γιώργο Μαζωνάκη με έντονο πρήξιμο στα κάτω άκρα πριν από τον θάνατό του, έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα στοιχείο στην ήδη πολύπλοκη έρευνα γύρω από τις τελευταίες ημέρες του τραγουδιστή.

Η πληροφορία παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Το Πρωινό» τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου και αναπαράχθηκε από αρκετά μέσα ενημέρωσης.

Σύμφωνα με την περιγραφή του παρουσιαστή, στη φωτογραφία τα πόδια του Μαζωνάκη εμφανίζονται πολύ πρησμένα από τη γάμπα και κάτω, σε σημείο —όπως χαρακτηριστικά υποστήριξε— που δεν ξεχώριζε εύκολα ο αστράγαλος από τη γάμπα.

Παράλληλα, ο Λιάγκας μετέφερε συνομιλία που φέρεται να είχε ο τραγουδιστής με στενό του φίλο, στην οποία ο ίδιος ο Μαζωνάκης φέρεται να είχε αποδώσει το πρήξιμο σε κατακράτηση υγρών και να είχε αναφέρει ότι λάμβανε διουρητικά.

Το συγκεκριμένο στοιχείο έχει ενδιαφέρον στο πλαίσιο της έρευνας.

Δεν αποτελεί όμως από μόνο του διάγνωση και δεν αποδεικνύει ποια ήταν η αιτία του οιδήματος ή αν αυτό είχε οποιαδήποτε αιτιώδη σύνδεση με τον θάνατο του τραγουδιστή.

Η φωτογραφία από το Καβούρι

Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν, ο Γιώργος Μαζωνάκης συνήθιζε να πηγαίνει για μπάνιο στο Καβούρι ακόμη και κατά τους χειμερινούς μήνες.

Σε μία από αυτές τις επισκέψεις φέρεται να βρισκόταν μαζί με πολύ στενό φίλο του.

Εκείνη την ημέρα τραβήχτηκαν φωτογραφίες.

Ο Γιώργος Λιάγκας υποστήριξε ότι σε μία από αυτές φαίνονταν καθαρά τα κάτω άκρα του τραγουδιστή και ότι το πρήξιμο ήταν ιδιαίτερα έντονο.

Η περιγραφή που προκάλεσε εντύπωση

Ο παρουσιαστής χρησιμοποίησε ιδιαίτερα έντονη έκφραση για να περιγράψει την εικόνα των ποδιών.

Σύμφωνα με όσα είπε, το πρήξιμο εκτεινόταν:

«από τη γάμπα και κάτω»

και ο αστράγαλος δεν διακρινόταν εύκολα από το υπόλοιπο πόδι.

Ο χαρακτηρισμός είναι περιγραφή του παρουσιαστή και όχι ιατρική εκτίμηση.

Τι φέρεται να ρώτησε ο φίλος του

Βλέποντας την εικόνα των ποδιών, ο φίλος του φέρεται να τον ρώτησε τι συνέβαινε.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Λιάγκα, ο Μαζωνάκης απάντησε ότι αντιμετώπιζε:

κατακράτηση υγρών

και ότι λάμβανε:

διουρητικά για να μειωθεί το πρήξιμο.

Γιατί η συγκεκριμένη μαρτυρία έχει σημασία

Εφόσον επιβεβαιωθεί μέσα από:

• ιατρικό ιστορικό,
• συνταγογράφηση,
• φαρμακευτική αγωγή,
• μαρτυρίες,

θα μπορούσε να βοηθήσει τις Αρχές να ανασυνθέσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την κατάσταση του τραγουδιστή πριν από τις θεραπείες στο ιατρείο.

Δεν ξέρουμε όμως πότε ακριβώς τραβήχτηκε η φωτογραφία

Από τα δημόσια διαθέσιμα δημοσιεύματα δεν προκύπτει με απόλυτη σαφήνεια:

• η ακριβής ημερομηνία λήψης,
• πόσες ημέρες πριν από τον θάνατο ήταν,
• αν το πρήξιμο ήταν παροδικό ή μόνιμο.

Αυτό είναι σημαντικό για την αξιολόγηση της εικόνας.

Η φωτογραφία από μόνη της δεν κάνει διάγνωση

Ένα πρησμένο πόδι ή δύο πρησμένα πόδια μπορούν να σχετίζονται με πολλές διαφορετικές αιτίες.

Ιατρικά ο όρος οίδημα περιγράφει συσσώρευση υγρού στους ιστούς και εμφανίζεται συχνά:

• στα πέλματα,
• στους αστραγάλους,
• στις κνήμες.

Η Cleveland Clinic επισημαίνει ότι το οίδημα μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες, από παρατεταμένη ορθοστασία και φλεβικά προβλήματα έως παθήσεις καρδιάς, νεφρών ή ήπατος και παρενέργειες φαρμάκων.

Άρα δεν μπορεί να ειπωθεί ότι “είχε καρδιακή ανεπάρκεια”

Αυτό θα ήταν αυθαίρετο.

Το πρήξιμο των ποδιών δεν αποδεικνύει από μόνο του:

• καρδιακή ανεπάρκεια,
• νεφρική ανεπάρκεια,
• ηπατική νόσο,
• θρόμβωση,
• οποιαδήποτε άλλη συγκεκριμένη διάγνωση.

Η ακριβής αιτία απαιτεί πλήρη ιατρική αξιολόγηση.

Τι είναι τα διουρητικά

Τα διουρητικά είναι φάρμακα που βοηθούν τον οργανισμό να απομακρύνει επιπλέον:

• νάτριο,
• νερό

μέσω των ούρων.

Γι’ αυτό χρησιμοποιούνται συχνά για:

• υψηλή αρτηριακή πίεση,
• κατακράτηση υγρών,
• ορισμένες καρδιολογικές, ηπατικές ή νεφρικές καταστάσεις.

Η χρήση διουρητικού δεν αποκαλύπτει τη διάγνωση

Αυτό είναι βασικό.

Το ίδιο φάρμακο μπορεί να χρησιμοποιείται για διαφορετικές παθήσεις.

Άρα η πληροφορία:

«έπαιρνε διουρητικά»

δεν σημαίνει:

«ξέρουμε ποια ασθένεια είχε».

Μπορούν τα διουρητικά να μειώσουν την πίεση;

Ναι, ανάλογα με:

• τον τύπο,
• τη δόση,
• τον οργανισμό,
• την υπόλοιπη φαρμακευτική αγωγή.

Τα διουρητικά μειώνουν τον όγκο υγρού στην κυκλοφορία και χρησιμοποιούνται άλλωστε και ως φάρμακα για την υπέρταση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε πως η αρτηριακή πίεση του Μαζωνάκη ήταν χαμηλή εξαιτίας των διουρητικών.

Η αναφορά Λιάγκα για την πίεση αποτελεί ερώτημα, όχι εύρημα

Στην τηλεοπτική τοποθέτησή του ο Γιώργος Λιάγκας συνέδεσε τα διουρητικά με πιθανή πτώση της πίεσης και διερωτήθηκε αν αυτό είχε ληφθεί υπόψη πριν από τις θεραπείες.

Δεν έχει όμως παρουσιαστεί δημόσια από την ίδια πηγή:

• συγκεκριμένη μέτρηση πίεσης,
• εργαστηριακή εξέταση,
• ιατρική γνωμάτευση

που να αποδεικνύει ότι πράγματι είχε υπόταση λόγω των φαρμάκων.

Τα διουρητικά μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους ηλεκτρολύτες

Ορισμένες κατηγορίες διουρητικών μπορούν να μειώσουν:

• κάλιο,
• νάτριο.

Η Mayo Clinic αναφέρει ότι η υποκαλιαιμία από ορισμένα διουρητικά μπορεί, εφόσον είναι σημαντική, να προκαλέσει:

• αδυναμία,
• κράμπες,
• ακόμη και διαταραχές καρδιακού ρυθμού.

Αλλά και εδώ χρειάζεται εξαιρετική προσοχή.

Δεν γνωρίζουμε τις τιμές ηλεκτρολυτών του Μαζωνάκη

Δεν υπάρχει δημόσια τεκμηρίωση ότι:

• είχε χαμηλό κάλιο,
• είχε χαμηλό νάτριο,
• είχε αφυδάτωση,
• είχε διαταραχή ηλεκτρολυτών.

Άρα δεν μπορεί να συνδεθεί η πληροφορία για τα διουρητικά με συγκεκριμένο μηχανισμό θανάτου.

Ο ακριβής τύπος του διουρητικού δεν έχει γίνει γνωστός

Δεν γνωρίζουμε εάν λάμβανε:

• φουροσεμίδη,
• θειαζιδικό διουρητικό,
• σπιρονολακτόνη,
• άλλο φάρμακο.

Αυτό έχει μεγάλη σημασία επειδή διαφορετικά διουρητικά επηρεάζουν διαφορετικά:

• πίεση,
• κάλιο,
• νεφρική λειτουργία,
• ισορροπία υγρών.

Γιατί το ιατρικό ιστορικό είναι πλέον ακόμη πιο κρίσιμο

Αν υπήρχε γνωστό οίδημα και φαρμακευτική αγωγή, οι ερευνητές θα χρειαστεί να γνωρίζουν:

• ποιος γιατρός είχε συνταγογραφήσει το φάρμακο,
• ποια ήταν η διάγνωση,
• πότε είχε ξεκινήσει,
• ποια ήταν η δόση,
• αν υπήρχαν πρόσφατες εξετάσεις.

Το ζήτημα της κλινικής αξιολόγησης πριν από τις θεραπείες

Ένα από τα ερωτήματα που τίθεται δημόσια είναι κατά πόσο πριν από τις διαδικασίες στο ιατρείο είχε καταγραφεί πλήρες ιστορικό.

Η ύπαρξη:

• οιδήματος,
• φαρμακευτικής αγωγής,
• πιθανών μεταβολών πίεσης

είναι στοιχεία που ένας γιατρός συνήθως αξιολογεί συνολικά.

Το αν αυτό έγινε ή δεν έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί αντικείμενο της έρευνας.

Η υδροθεραπεία και η πλασμαφαίρεση βρίσκονται στο μικροσκόπιο

Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες της υπόθεσης, διερευνάται ποια θεραπεία είχε αρχικά συμφωνηθεί και πώς προέκυψε στη συνέχεια η πλασμαφαίρεση.

Ο Γιώργος Λιάγκας χρησιμοποίησε την πληροφορία για τα διουρητικά για να θέσει ερωτήματα σχετικά με τη σειρά των θεραπειών.

Οι δικές του τοποθετήσεις όμως είναι δημοσιογραφική κριτική και όχι τελικό ιατρικό συμπέρασμα.

Η πλασμαφαίρεση είναι εξειδικευμένη διαδικασία

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση περιλαμβάνει εξωσωματική κυκλοφορία μέρους του αίματος ώστε να διαχωριστεί και να αντικατασταθεί πλάσμα.

Απαιτεί:

• monitoring,
• κατάλληλο προσωπικό,
• αξιολόγηση του ασθενούς.

Το αν η συγκεκριμένη διαδικασία συνδέεται με τον θάνατο του Μαζωνάκη παραμένει υπό διερεύνηση.

Το πρήξιμο ίσως προϋπήρχε αρκετό διάστημα

Η αφήγηση ότι υπήρχε φωτογραφία από μπάνιο στο Καβούρι δείχνει ότι το σύμπτωμα δεν εμφανίστηκε απαραίτητα τη στιγμή της επίσκεψης στο ιατρείο.

Δεν γνωρίζουμε όμως για πόσο διάστημα υπήρχε.

Γιατί έχει σημασία αν το οίδημα ήταν διμερές

Οίδημα και στα δύο κάτω άκρα μπορεί να έχει διαφορετική κλινική σημασία από ένα ξαφνικό μονόπλευρο πρήξιμο.

Η δημόσια περιγραφή κάνει λόγο γενικά για «πόδια» και όχι για ένα μόνο πόδι.

Ωστόσο δεν υπάρχει δημόσια ιατρική εξέταση που να χαρακτηρίζει το εύρημα.

Το ίδιο σύμπτωμα μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς σοβαρή νόσο

Το NHS αναφέρει ότι πρήξιμο στα πόδια μπορεί να εμφανιστεί και από:

• παρατεταμένη καθιστική θέση,
• ορθοστασία,
• υψηλή πρόσληψη αλατιού,
• ορισμένα φάρμακα,
• κιρσούς.

Μπορεί όμως να συνδέεται και με σοβαρότερες καταστάσεις.

Άρα μία φωτογραφία από μόνη της δεν ξεχωρίζει ανάμεσα σε αυτά τα ενδεχόμενα.

Η φράση «φωτογραφία που προκαλεί σοκ» είναι δημοσιογραφικός τίτλος

Το Daddy-Cool παρουσιάζει το θέμα ως φωτογραφία που «προκαλεί σοκ».

Η ουσία όμως για την έρευνα δεν βρίσκεται στον συναισθηματικό χαρακτηρισμό.

Βρίσκεται στο αν το φωτογραφικό υλικό:

• είναι αυθεντικό,
• έχει σαφή ημερομηνία,
• δείχνει πράγματι το σύμπτωμα που περιγράφεται,
• μπορεί να ενταχθεί χρονικά στο ιατρικό ιστορικό.

Το φωτογραφικό υλικό μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν αντικαθιστά εξετάσεις

Μια φωτογραφία μπορεί να τεκμηριώνει ορατό πρήξιμο.

Δεν μπορεί να μετρήσει:

• αρτηριακή πίεση,
• κάλιο,
• νάτριο,
• νεφρική λειτουργία,
• καρδιακή λειτουργία.

Γι’ αυτό η αξία της είναι συμπληρωματική.

Οι τοξικολογικές παραμένουν από τα πιο κρίσιμα στοιχεία

Οι τοξικολογικές εξετάσεις μπορούν να δείξουν:

• ποια φάρμακα ή ουσίες υπήρχαν στον οργανισμό,
• σε ποιες συγκεντρώσεις,
• πιθανές αλληλεπιδράσεις.

Στην υπόθεση του Μαζωνάκη θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές ακριβώς επειδή υπάρχουν διαφορετικές αναφορές για:

• φαρμακευτική αγωγή,
• πιθανή μέθη,
• θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Η πληροφορία για τα διουρητικά θα μπορούσε να διασταυρωθεί εργαστηριακά

Ανάλογα με:

• τη δραστική ουσία,
• τον χρόνο λήψης,
• τη διαθέσιμη μέθοδο ανάλυσης,

ενδέχεται να υπάρχουν εργαστηριακά στοιχεία που βοηθούν στην επιβεβαίωση της αγωγής.

Αυτό θα κριθεί από τους αρμόδιους τοξικολόγους και ιατροδικαστές.

Σημαντική και η βιοψία της καρδιάς

Παράλληλα αναμένονται και ιστολογικά ευρήματα που μπορούν να δώσουν πληροφορίες για την κατάσταση της καρδιάς.

Αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη επιστημονική βαρύτητα από την εξαγωγή συμπερασμάτων μόνο από το εξωτερικό πρήξιμο των ποδιών.

Δεν πρέπει να αντιστρέψουμε τη σειρά της απόδειξης

Δεν είναι σωστό να ξεκινήσουμε από:

«Είχε πρησμένα πόδια, άρα είχε Χ πάθηση».

Η σωστή διαδικασία είναι:

1. καταγράφεται το σύμπτωμα,
2. εξετάζεται το ιστορικό,
3. εξετάζονται εργαστηριακά δεδομένα,
4. αξιολογούνται φάρμακα και θεραπείες,
5. οι ειδικοί καταλήγουν σε συμπέρασμα.

Η αναφορά στα 145 ευρώ επανήλθε στην ίδια συζήτηση

Ο Λιάγκας συνέδεσε επίσης την υπόθεση με το προηγούμενο στοιχείο για τα περίπου 145 ευρώ που φέρεται να καταγράφηκαν στα προσωπικά αντικείμενα του τραγουδιστή μετά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο.

Ο παρουσιαστής διατύπωσε την υπόθεση ότι ίσως είχε ήδη πληρωθεί θεραπεία.

Και αυτό παραμένει υπόθεση

Δεν υπάρχει δημόσιο οικονομικό παραστατικό που να αποδεικνύει ότι:

• είχε πληρώσει 3.000 ευρώ,
• είχε πληρώσει 6.000 ευρώ,
• είχε καταβάλει οποιοδήποτε συγκεκριμένο ποσό.

Η ύπαρξη μόνο 145 ευρώ σε μετρητά δεν αποδεικνύει προηγούμενη πληρωμή.

Οι οικονομικές και οι ιατρικές πτυχές πρέπει να παραμένουν χωριστές

Ακόμη κι αν αποδειχθεί ότι είχε προηγηθεί πληρωμή για θεραπεία, αυτό δεν αποδεικνύει:

• ιατρική αμέλεια,
• αιτία θανάτου.

Αντίστοιχα, ακόμη κι αν αποδειχθεί ιατρικό πρόβλημα, αυτό δεν λέει κάτι από μόνο του για τις οικονομικές συναλλαγές.

Οι δηλώσεις Λιάγκα περιλαμβάνουν βαριά κριτική

Στην εκπομπή ο παρουσιαστής χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για τους εμπλεκομένους και διατύπωσε συγκεκριμένες κατηγορίες.

Οι χαρακτηρισμοί αυτοί είναι δικές του θέσεις.

Δεν αποτελούν συμπέρασμα:

• ανακριτή,
• εισαγγελέα,
• ιατροδικαστή,
• δικαστηρίου.

Οι εμπλεκόμενοι έχουν δικαίωμα να παρουσιάσουν τη δική τους εκδοχή

Η έρευνα πρέπει να αξιολογήσει:

• τις καταθέσεις των γιατρών,
• τις καταθέσεις νοσηλευτών,
• τα μηνύματα,
• τα τηλεφωνικά δεδομένα,
• τις πραγματογνωμοσύνες.

Μόνο τότε μπορεί να σχηματιστεί συνολική εικόνα.

Τι μπορεί πραγματικά να αλλάξει η φωτογραφία

Αν επιβεβαιωθεί και χρονολογηθεί, μπορεί να αποτελέσει ένδειξη ότι:

το οίδημα υπήρχε πριν από τις τελευταίες θεραπείες.

Αυτό είναι σημαντικό ως χρονικό στοιχείο.

Δεν αποδεικνύει όμως:

γιατί υπήρχε.

Το ερώτημα αν οι γιατροί γνώριζαν για τα διουρητικά

Αυτό ίσως είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία.

Οι Αρχές μπορεί να εξετάσουν:

• αν ο τραγουδιστής είχε δηλώσει την αγωγή,
• αν υπήρχε γραπτό ιστορικό,
• αν υπήρξαν μετρήσεις πίεσης,
• αν έγιναν εξετάσεις πριν τη θεραπεία.

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη ολοκληρωμένος ιατρικός φάκελος που να απαντά σε όλα αυτά.

Ποια στοιχεία έχουν μεγαλύτερη αποδεικτική αξία

Ιδιαίτερα σημαντικά θεωρούνται:

• οι τοξικολογικές,
• οι ιστολογικές εξετάσεις,
• η βιοψία καρδιάς,
• οι εργαστηριακές τιμές,
• οι καταγραφές από τα μηχανήματα,
• το ιατρικό ιστορικό,
• οι ώρες των κλήσεων και της αναζωογόνησης.

Η φωτογραφία λειτουργεί περισσότερο ως κομμάτι του παζλ

Αυτός είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να παρουσιαστεί.

Δεν «λύνει» την υπόθεση.

Προσθέτει ένα στοιχείο σχετικά με την εικόνα του τραγουδιστή σε προγενέστερο χρόνο.

Τι γνωρίζουμε με βάση τα σημερινά δημοσιεύματα

Γνωρίζουμε ότι ο Γιώργος Λιάγκας υποστηρίζει πως:

• υπάρχει φωτογραφία από το Καβούρι,
• τα πόδια φαίνονταν πολύ πρησμένα,
• ο ίδιος ο Μαζωνάκης είχε αναφέρει σε φίλο του κατακράτηση υγρών,
• φέρεται να λάμβανε διουρητικά.

Τι δεν γνωρίζουμε

Δεν γνωρίζουμε από αυτή τη φωτογραφία:

• την αιτία της κατακράτησης,
• την ακριβή διάγνωση,
• ποιο διουρητικό λάμβανε,
• την ακριβή δοσολογία,
• τις τιμές πίεσης,
• τις τιμές ηλεκτρολυτών,
• αν το συγκεκριμένο σύμπτωμα συνδέεται με τον θάνατο.

Γιατί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή

Σε μία υπόθεση με τόσο μεγάλη δημόσια προσοχή, ένα οπτικά εντυπωσιακό στοιχείο μπορεί εύκολα να παρουσιαστεί ως «απόδειξη».

Ιατρικά όμως:

σύμπτωμα ≠ διάγνωση.

Και:

συσχέτιση ≠ αιτιότητα.