Έκρηξη στην Πλάκα: Στο μικροσκόπιο οι δύο αυτόνομοι λέβητες αερίου – Τι εξετάζουν οι Αρχές

Στους δύο αυτόνομους λέβητες αερίου που υπήρχαν στο κτήριο της οδού Λυσικράτους 15 στην Πλάκα στρέφεται πλέον ένα σημαντικό μέρος της τεχνικής έρευνας για την ισχυρή έκρηξη που οδήγησε στην κατάρρευσή του, χωρίς ωστόσο να έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί ότι κάποιος από αυτούς ήταν η αιτία της τραγωδίας.

Την πληροφορία για την ύπαρξη δύο ξεχωριστών συστημάτων θέρμανσης με αέριο γνωστοποίησε ο αντιδήμαρχος Αθηναίων Πάρης Χαρλαύτης, εξηγώντας ότι στο διώροφο κτήριο υπήρχε ένας αυτόνομος λέβητας για κάθε όροφο.

Η πληροφορία αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή κάτοικοι της περιοχής είχαν ήδη αναφέρει ότι πριν ή γύρω από την ώρα της έκρηξης είχαν αντιληφθεί έντονη οσμή που τους παρέπεμψε σε αέριο.

Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο είναι διαφορετικό:

οι πρώτοι έλεγχοι στις εγκαταστάσεις δεν εντόπισαν επιβεβαιωμένη διαρροή φυσικού αερίου.

Άρα το σενάριο αερίου παραμένει υπό διερεύνηση και δεν αποτελεί ακόμη το επίσημο αίτιο της έκρηξης.

Δύο αυτόνομοι λέβητες στο διώροφο κτήριο

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο αντιδήμαρχος Αθηναίων στην ΕΡΤ, το κτήριο διέθετε δύο αυτόνομα συστήματα θέρμανσης.

Ένα εξυπηρετούσε τον έναν όροφο και ένα δεύτερο τον άλλο.

Αυτό σημαίνει ότι οι πραγματογνώμονες θα πρέπει να εξετάσουν ξεχωριστά:

• τον κάθε λέβητα,
• τις σωληνώσεις,
• τις βαλβίδες,
• τις συνδέσεις,
• τα σημεία παροχής,
• πιθανές φθορές.

Γιατί η ύπαρξη λέβητα δεν αποδεικνύει διαρροή

Είναι σημαντικό να μη γίνει το άλμα:

«υπήρχε λέβητας αερίου, άρα αυτός προκάλεσε την έκρηξη».

Ένα σύστημα μπορεί να υπάρχει και να λειτουργεί κανονικά.

Για να αποδειχθεί ότι υπήρξε τεχνική αστοχία χρειάζονται συγκεκριμένα ευρήματα, όπως:

• σημείο διαρροής,
• αστοχία σύνδεσης,
• βλάβη σε βαλβίδα,
• συγκέντρωση εύφλεκτου αερίου,
• πηγή ανάφλεξης.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί τέτοιο οριστικό πόρισμα.

Οι πρώτοι έλεγχοι δεν έδειξαν διαρροή

Αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό τεχνικό στοιχείο που δημοσιοποιήθηκε το πρωί του Σαββάτου.

Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν μετά την έκρηξη δεν εντόπισαν ενεργή διαρροή στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί ήδη να αποκλειστεί οριστικά κάθε σενάριο που σχετίζεται με αέριο.

Μία πιθανή διαρροή μπορεί:

• να είχε προηγηθεί,
• να σταμάτησε μετά την καταστροφή σωλήνα,
• να προήλθε από συγκεκριμένο εξάρτημα.

Για αυτό χρειάζεται εργαστηριακή και τεχνική πραγματογνωμοσύνη.

Οι κάτοικοι μιλούν για μυρωδιά

Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, επιβεβαίωσε ότι έχουν καταγραφεί μαρτυρίες πολιτών που μιλούν για μυρωδιά που τους θύμισε αέριο.

Οι μαρτυρίες αυτές είναι σημαντικές.

Δεν αποτελούν όμως από μόνες τους τεχνική απόδειξη.

Υπάρχουν πολλές πιθανές πηγές οσμών μετά ή λίγο πριν από μια πυρκαγιά και έκρηξη.

Τι θα ελέγξει η Πυροσβεστική

Η προανάκριση για την αιτία έχει ανατεθεί στην Πυροσβεστική και ειδικότερα στις αρμόδιες υπηρεσίες διερεύνησης εμπρησμών και εκρήξεων.

Οι ειδικοί αναμένεται να προσπαθήσουν να εντοπίσουν:

• το αρχικό σημείο της έκρηξης,
• την κατεύθυνση του ωστικού κύματος,
• τα πρώτα σημεία καύσης,
• υπολείμματα από σωληνώσεις,
• ηλεκτρικές εγκαταστάσεις,
• εξοπλισμό των λεβήτων.

Το «σημείο μηδέν» της έκρηξης

Σε τέτοιες έρευνες είναι κρίσιμο να προσδιοριστεί ο χώρος όπου δημιουργήθηκε αρχικά η πίεση.

Η μορφή των ζημιών μπορεί να δείξει αν η έκρηξη ξεκίνησε:

• στο ισόγειο,
• στον πρώτο όροφο,
• σε τεχνικό χώρο,
• μέσα σε κατοικία.

Η φορά με την οποία έχουν μετακινηθεί τοίχοι και υλικά αποτελεί σημαντικό στοιχείο.

Ο πρώτος όροφος ήταν Airbnb

Σύμφωνα με το Athens Magazine, στον πρώτο όροφο λειτουργούσε διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης όπου βρισκόταν οικογένεια Αμερικανών τουριστών.

Στον δεύτερο όροφο διέμενε ζευγάρι Βρετανών.

Η διαφορετική χρήση των δύο ορόφων έχει σημασία γιατί κάθε χώρος μπορεί να είχε:

• διαφορετικό σύστημα θέρμανσης,
• διαφορετικές ώρες λειτουργίας,
• διαφορετικές ηλεκτρικές συσκευές.

Η έκρηξη σημειώθηκε περίπου στις 07:45

Η τελευταία ενημέρωση της Πυροσβεστικής τοποθετεί την έκρηξη περίπου στις 07:45 της Παρασκευής 25 Σεπτεμβρίου.

Η πρωινή ώρα μπορεί να βοηθήσει να εξεταστεί αν κάποιος λέβητας:

• είχε ήδη ενεργοποιηθεί,
• βρισκόταν σε προγραμματισμένη λειτουργία,
• είχε χρησιμοποιηθεί λίγο πριν.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν υπάρχουν διαθέσιμα ηλεκτρονικά logs.

Τι μπορεί να δείξει η συντήρηση των λεβήτων

Οι ανακριτικές αρχές μπορούν να ζητήσουν:

• βιβλία συντήρησης,
• τιμολόγια τεχνικών,
• ημερομηνίες τελευταίου ελέγχου,
• στοιχεία εγκαταστάτη.

Αυτά μπορούν να δείξουν αν οι εγκαταστάσεις είχαν ελεγχθεί πρόσφατα.

Ο έλεγχος καυσαερίων

Οι λέβητες αερίου χρειάζονται περιοδική συντήρηση.

Συνήθως εξετάζονται:

• καύση,
• στεγανότητα,
• καυσαέρια,
• βαλβίδες ασφαλείας.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη τι κατάσταση είχαν οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.

Η πηγή ανάφλεξης είναι ξεχωριστό ερώτημα

Ακόμη και αν αποδειχθεί συγκέντρωση εύφλεκτου αερίου, χρειάζεται κάποια πηγή ανάφλεξης.

Αυτή μπορεί θεωρητικά να είναι:

• ηλεκτρικός σπινθήρας,
• διακόπτης,
• συσκευή,
• φλόγα.

Το ποια ακριβώς συνθήκη μπορεί να υπήρξε θα πρέπει να προκύψει από την έρευνα.

Η φωτιά μετά την έκρηξη

Μετά την ισχυρή έκρηξη ακολούθησε πυρκαγιά.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η φωτιά προηγήθηκε.

Σε τέτοια συμβάντα μπορεί η σειρά να είναι:

διαρροή → έκρηξη → πυρκαγιά

ή διαφορετική.

Η πραγματογνωμοσύνη πρέπει να ανασυνθέσει την ακολουθία.

Οι διασώστες δεν μπορούν ακόμη να ερευνήσουν κάθε σημείο

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι σημαντικό τμήμα του κτηρίου έχει καταρρεύσει.

Για αυτό η τεχνική έρευνα δεν μπορεί να προχωρήσει ανεξάρτητα από την επιχείρηση εντοπισμού ανθρώπων.

Πρώτη προτεραιότητα εξακολουθεί να είναι η αναζήτηση των εγκλωβισμένων.

30 πυροσβέστες στην επιχείρηση

Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση, επιχειρούν 30 πυροσβέστες με έξι οχήματα, δύο ειδικά διασωστικά οχήματα της 1ης ΕΜΑΚ και τρεις ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι.

Γιατί σταματούν τα μηχανήματα

Σε τακτά χρονικά διαστήματα σταματά κάθε εργασία.

Ο λόγος είναι ότι οι διασώστες χρησιμοποιούν γεώφωνα για να ακούσουν πιθανές κινήσεις ή χτυπήματα κάτω από τα ερείπια.

Ειδικές κάμερες στα κενά των συντριμμιών

Παράλληλα χρησιμοποιούνται κάμερες που μπορούν να μπουν σε μικρά ανοίγματα.

Με αυτόν τον τρόπο ελέγχονται χώροι που είναι αδύνατο να προσεγγίσει άνθρωπος.

Κίνδυνος νέας κατάρρευσης

Η έρευνα είναι εξαιρετικά αργή επειδή κάθε κομμάτι που αφαιρείται μπορεί να μεταβάλει τη στατικότητα.

Μία δοκός ή μία πλάκα μπορεί να στηρίζει άλλα τμήματα.

Εκκενώθηκαν γειτονικά κτήρια

Η ΕΛ.ΑΣ. επιβεβαίωσε ότι κτήρια γύρω από το σημείο εκκενώθηκαν προληπτικά.

Δεν σημαίνει ότι όλα είναι έτοιμα να καταρρεύσουν.

Σημαίνει ότι πρέπει να προηγηθεί στατικός έλεγχος.

Η ιστορική περιοχή κάνει την κατάσταση δυσκολότερη

Η Πλάκα έχει ιδιαίτερη πολεοδομική μορφή:

• παλαιά κτήρια,
• κοινότοιχους,
• μικρές αποστάσεις,
• στενούς δρόμους.

Μία ισχυρή έκρηξη σε ένα κτήριο μπορεί να μεταφέρει φορτία και ζημιές στα διπλανά.

Η πρώτη νεκρή

Όταν δημοσιεύτηκε η πληροφορία για τους λέβητες, είχε ήδη ανασυρθεί νεκρή μία Αμερικανίδα από το κτήριο.

Αργότερα το πρωί του Σαββάτου υπήρξε νεότερη εξέλιξη με δεύτερη σορό, που αποτελεί ξεχωριστό update της τραγωδίας.

Δεν πρέπει να συγχέεται η χρονική στιγμή των ρεπορτάζ

Αυτό είναι σημαντικό για το δημοσίευμα.

Το άρθρο για τους λέβητες γράφτηκε στις 10:42, όταν η επίσημη εικόνα μιλούσε για μία νεκρή.

Στις 11:25 δημοσιεύτηκε το νεότερο στοιχείο για δεύτερη σορό.

Άρα, αν το άρθρο δημοσιευτεί τώρα, πρέπει να ενσωματώνει τη νεότερη εξέλιξη.

Τι δεν έχει αποδειχθεί

Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει αποδειχθεί ότι:

• εξερράγη κάποιος λέβητας,
• υπήρξε διαρροή φυσικού αερίου,
• υπήρχε κακή συντήρηση,
• ευθύνεται συγκεκριμένο πρόσωπο.

Τι έχει επιβεβαιωθεί

Έχουν επιβεβαιωθεί:

• η ύπαρξη δύο αυτόνομων λεβήτων αερίου,
• μαρτυρίες για οσμή,
• η απουσία σαφούς διαρροής στους πρώτους ελέγχους,
• η συνεχιζόμενη τεχνική έρευνα.