Έκρηξη στην Πλάκα: Στο μικροσκόπιο η ενεργή παροχή φυσικού αερίου – Τι εξετάζουν πλέον οι πραγματογνώμονες

Στην ενεργή παροχή φυσικού αερίου του δεύτερου ορόφου επικεντρώνεται πλέον σημαντικό μέρος της έρευνας για τη φονική έκρηξη στην Πλάκα, που κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους και προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας.

Δέκα εμπειρογνώμονες της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού πραγματοποιούν λεπτομερή αυτοψία στο κατεστραμμένο κτήριο και επιχειρούν να ανασυνθέσουν βήμα προς βήμα τι συνέβη πριν από την έκρηξη. Οι πρώτες εκτιμήσεις στρέφονται στο ενδεχόμενο διαρροής φυσικού αερίου από το διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου, όπου διέμενε ηλικιωμένο ζευγάρι, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη οριστικό τεχνικό πόρισμα.

Η κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στους δύο ορόφους

Ένα από τα σημαντικότερα νέα στοιχεία είναι ότι, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, μόνο το διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου είχε ενεργή αυτόνομη παροχή φυσικού αερίου.

Στον πρώτο όροφο υπήρχε στο παρελθόν αντίστοιχη εγκατάσταση, όμως είχε ζητηθεί και ολοκληρωθεί η διακοπή της ήδη από το 2021.

Αυτό κάνει τους πραγματογνώμονες να εξετάζουν με μεγαλύτερη προσοχή:

• την εγκατάσταση του δεύτερου ορόφου,
• τις εσωτερικές σωληνώσεις,
• τη σύνδεση με την κουζίνα,
• το σύστημα θέρμανσης,
• τις βαλβίδες και τα σημεία σύνδεσης.

Το αέριο χρησιμοποιούνταν και για θέρμανση και για κουζίνα

Στο διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου το φυσικό αέριο φέρεται να εξυπηρετούσε τόσο τις ανάγκες θέρμανσης όσο και τη λειτουργία της κουζίνας.

Έτσι υπάρχουν περισσότερα του ενός πιθανά σημεία από τα οποία θα μπορούσε θεωρητικά να προκύψει διαρροή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει εντοπιστεί ήδη το σημείο.

Ο λέβητας δεν έχει βρεθεί ακόμη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί ο ίδιος ο λέβητας.

Από την εγκατάσταση έχουν βρεθεί μόνο τμήματα σωληνώσεων.

Η ένταση της έκρηξης ήταν τόσο μεγάλη ώστε μεγάλο μέρος του εξοπλισμού:

• καταστράφηκε,
• μετακινήθηκε,
• καλύφθηκε από μπάζα.

Η αναζήτηση του λέβητα μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την πραγματογνωμοσύνη.

Το σενάριο διαρροής κατά τη διάρκεια της νύχτας

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι ότι φυσικό αέριο μπορεί να διέρρεε για αρκετό διάστημα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Αν συνέβη κάτι τέτοιο και το σπίτι παρέμενε κλειστό, το αέριο θα μπορούσε σταδιακά να συσσωρευτεί μέχρι να δημιουργηθεί εύφλεκτο μείγμα.

Αυτό είναι σενάριο εργασίας και όχι επιβεβαιωμένη αναπαράσταση των γεγονότων.

Τι χρειάζεται για να γίνει έκρηξη

Μία διαρροή από μόνη της δεν αρκεί απαραίτητα για να υπάρξει έκρηξη.

Χρειάζονται ταυτόχρονα:

1. επαρκής συγκέντρωση εύφλεκτου αερίου,
2. οξυγόνο,
3. κάποια πηγή ανάφλεξης.

Πηγή ανάφλεξης μπορεί θεωρητικά να αποτελέσει ακόμη και ένας πολύ μικρός ηλεκτρικός σπινθήρας.

Το σενάριο με τον διακόπτη στο μπάνιο

Οι ερευνητές εξετάζουν και το σημείο στο οποίο βρέθηκε η σορός της ηλικιωμένης γυναίκας του δεύτερου ορόφου.

Η γυναίκα βρέθηκε μέσα στο μπάνιο, κοντά στον νιπτήρα. Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι εάν κατευθύνθηκε εκεί και εάν κάποια ηλεκτρική ενέργεια από διακόπτη ή συσκευή θα μπορούσε να έχει λειτουργήσει ως πηγή ανάφλεξης.

Πρόκειται και πάλι για υπό διερεύνηση ενδεχόμενο.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η γυναίκα άναψε διακόπτη ούτε ότι αυτό προκάλεσε την έκρηξη.

Γιατί έχει σημασία ότι το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα

Οι ειδικοί εξετάζουν και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να κινηθεί ένα αέριο μέσα στο διαμέρισμα.

Το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και τείνει να ανεβαίνει σε υψηλότερα σημεία ενός κλειστού χώρου.

Αντίθετα, το υγραέριο είναι βαρύτερο και τείνει να συγκεντρώνεται χαμηλά.

Αυτή η διαφορά μπορεί να βοηθήσει τους πραγματογνώμονες να αντιστοιχίσουν:

• τα σημεία καταστροφής,
• τη φορά του ωστικού κύματος,
• πιθανές εστίες ανάφλεξης.

Δεν έχει βρεθεί φιάλη προπανίου

Ένα σενάριο που φαίνεται να απομακρύνεται είναι η έκρηξη να προκλήθηκε από φιάλη προπανίου.

Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί τέτοια φιάλη στον χώρο.

Αυτό δεν αρκεί μόνο του για να αποκλείσει όλες τις πιθανότητες, αλλά αποτελεί ουσιαστικό εύρημα.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το αέριο ήρθε από γειτονικό ακίνητο

Οι πρώτες αυτοψίες δεν δείχνουν μέχρι στιγμής ότι πιθανή διαρροή ξεκίνησε από άλλο γειτονικό κτήριο και μεταφέρθηκε στη μοιραία οικοδομή.

Η έρευνα στρέφεται περισσότερο στο εσωτερικό της ίδιας της εγκατάστασης.

Η Enaon EDA συμμετέχει στην αυτοψία

Στο σημείο κλήθηκαν και στελέχη της Enaon EDA προκειμένου να ελεγχθούν οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και να δοθούν τεχνικές πληροφορίες στις Αρχές.

Η συμμετοχή του διαχειριστή δεν σημαίνει από μόνη της ότι έχει εντοπιστεί βλάβη στο δημόσιο δίκτυο.

Δεν είχε προηγηθεί επίσημη κλήση για μυρωδιά αερίου

Παρότι υπήρξαν μαρτυρίες κατοίκων για οσμή που παρέπεμπε σε αέριο, η Πυροσβεστική διευκρίνισε ότι δεν είχε δεχθεί προηγουμένως επίσημη ενημέρωση ή κλήση για μυρωδιά φυσικού αερίου στο συγκεκριμένο σημείο.

Αυτό είναι σημαντικό γιατί διαχωρίζει:

• μεταγενέστερες μαρτυρίες,
• επίσημα καταγεγραμμένη αναφορά πριν από το συμβάν.

Η κατεύθυνση του ωστικού κύματος μπορεί να δώσει απαντήσεις

Οι πραγματογνώμονες εξετάζουν:

• προς τα πού μετακινήθηκαν τοίχοι,
• πού έφυγαν πόρτες και παράθυρα,
• ποια σημεία υπέστησαν μεγαλύτερη παραμόρφωση.

Η κατανομή των ζημιών μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστεί το σημείο όπου αναπτύχθηκε η μεγαλύτερη πίεση.

Δέκα εμπειρογνώμονες στο σημείο

Στην έρευνα συμμετέχουν δέκα εμπειρογνώμονες της ΔΑΕΕ.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

• φωτογραφική τεκμηρίωση,
• συλλογή τμημάτων σωληνώσεων,
• εξέταση ηλεκτρικών εγκαταστάσεων,
• αναζήτηση πιθανών σημείων αστοχίας.

Η ιατροδικαστική εξέταση των έξι θυμάτων

Παράλληλα ιδιαίτερη σημασία θα έχουν τα ευρήματα των νεκροψιών-νεκροτομών.

Η θέση, οι τραυματισμοί και άλλα ιατροδικαστικά στοιχεία μπορεί να βοηθήσουν να προσδιοριστεί:

• πού βρισκόταν κάθε άνθρωπος,
• τι είδους δυνάμεις δέχθηκε,
• αν υπήρξε φωτιά πριν ή μετά την έκρηξη.

Οι έξι άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους

Η επιχείρηση διάσωσης ολοκληρώθηκε με τραγικό απολογισμό έξι νεκρών.

Μεταξύ των θυμάτων ήταν ξένοι επισκέπτες που διέμεναν στον πρώτο όροφο και το ηλικιωμένο ζευγάρι στον δεύτερο.

Η έρευνα έχει πλέον μετατοπιστεί από την αναζήτηση αγνοουμένων στην αναζήτηση των ακριβών αιτιών.

Νέοι έλεγχοι στα γύρω κτήρια από τη Δευτέρα

Οι συνέπειες της έκρηξης δεν περιορίζονται στο κτήριο όπου σημειώθηκε.

Από τη Δευτέρα αναμένονται εντατικοί έλεγχοι από την Πολεοδομία του Δήμου Αθηναίων στα γειτονικά ακίνητα.

Οι μηχανικοί θα ελέγξουν:

• φέροντα στοιχεία,
• ρωγμές,
• τοιχοποιίες,
• προσόψεις,
• στέγες.

Γιατί ένα κτήριο μπορεί να φαίνεται ασφαλές αλλά να μην είναι

Μετά από ισχυρό ωστικό κύμα μπορεί να υπάρξουν εσωτερικές βλάβες που δεν είναι αμέσως ορατές από τον δρόμο.

Για παράδειγμα:

• αποκόλληση δομικών στοιχείων,
• μετακινήσεις σε τοίχους,
• ρωγμές σε συνδέσεις.

Για αυτό η επιστροφή των κατοίκων δεν πρέπει να γίνεται μόνο με οπτική εκτίμηση.

Η περιοχή παραμένει αποκλεισμένη

Ο χώρος της έκρηξης εξακολουθεί να παραμένει αποκλεισμένος.

Η παρουσία πολιτών θα μπορούσε:

• να δημιουργήσει κίνδυνο,
• να επηρεάσει την αυτοψία,
• να καταστρέψει ευρήματα.

Δεν υπάρχει ακόμη αιτία – υπάρχει κυρίαρχο σενάριο

Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διατύπωση για τη σημερινή κατάσταση.

Υπάρχει ένα βασικό σενάριο διαρροής φυσικού αερίου. Δεν υπάρχει ακόμη τελικό πόρισμα ότι αυτό ήταν οριστικά η αιτία.

Οι δύο προτάσεις δεν είναι το ίδιο.