Τραγωδία σημειώθηκε στον ποταμό Κούπα, στα σύνορα της Κροατίας με τη Σλοβενία, όταν ομάδα ανθρώπων που φέρονται να ήταν μετανάστες επιχείρησε να περάσει το ποτάμι και τουλάχιστον πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό.
Άλλοι πέντε διασώθηκαν από αστυνομικούς και κατοίκους, ενώ οι κροατικές αρχές ανακοίνωσαν ότι περίπου 14 μέλη της ίδιας ομάδας κατάφεραν να φτάσουν στην άλλη πλευρά και βρίσκονταν ήδη σε σλοβενικό έδαφος.
Το περιστατικό συνέβη την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου και προστίθεται στον μακρύ κατάλογο θανάτων ανθρώπων που επιχειρούν να κινηθούν προς τη δυτική Ευρώπη μέσω της λεγόμενης βαλκανικής οδού.
Πέντε νεκροί μέσα στον ποταμό
Η κροατική αστυνομία ανακοίνωσε ότι ενημερώθηκε για ομάδα ανθρώπων μέσα στον Κούπα, περίπου 90 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Ζάγκρεμπ.
Ακολούθησε κινητοποίηση για τον εντοπισμό και τη διάσωσή τους.
Πέντε άνθρωποι διασώθηκαν
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αστυνομίας, πέντε αλλοδαποί βγήκαν από το νερό ζωντανοί με τη βοήθεια:
- αστυνομικών,
- κατοίκων της περιοχής.
Η συμμετοχή πολιτών δείχνει πόσο άμεσα εξελίχθηκε η επιχείρηση.
Πέντε δεν τα κατάφεραν
Για άλλους πέντε ανθρώπους η προσπάθεια δεν είχε θετική κατάληξη.
Οι σοροί τους εντοπίστηκαν μετά τον πνιγμό.
Οι εθνικότητες δεν έχουν ανακοινωθεί
Μέχρι τη δημοσιοποίηση της ανακοίνωσης, η κροατική αστυνομία δεν είχε γνωστοποιήσει τις εθνικότητες των θυμάτων.
Για αυτό δεν πρέπει να αποδίδονται συγκεκριμένες χώρες προέλευσης χωρίς επίσημη επιβεβαίωση.
Η ομάδα ήταν σχεδόν 20 άνθρωποι
Οι Αρχές ανέφεραν ότι συνολικά η ομάδα αριθμούσε περίπου 20 άτομα.
Από αυτούς:
- 14 φέρονται να κατάφεραν να φτάσουν στη Σλοβενία,
- 5 διασώθηκαν από την κροατική πλευρά,
- 5 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Οι αριθμοί μπορούν να επικαιροποιηθούν καθώς συνεχίζεται η εξακρίβωση της ταυτότητας και της διαδρομής της ομάδας.
Τι είναι ο ποταμός Κούπα
Ο Κούπα είναι μεγάλος ποταμός της περιοχής και σε τμήματά του αποτελεί φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Κροατία και τη Σλοβενία.
Σε διαφορετικά σημεία μπορεί να έχει:
- ισχυρό ρεύμα,
- βαθιά νερά,
- απότομες όχθες.
Γιατί η διάσχιση είναι επικίνδυνη
Ένας ποταμός μπορεί να φαίνεται σχετικά ήρεμος από την όχθη αλλά να κρύβει:
- μεγάλο βάθος,
- υποθαλάσσια ρεύματα,
- πολύ χαμηλή θερμοκρασία,
- λάσπη,
- εμπόδια.
Τα ρούχα αυξάνουν το βάρος
Άνθρωποι που ταξιδεύουν με:
- μπουφάν,
- σακίδια,
- βαριά παπούτσια,
μπορούν να δυσκολευτούν ακόμη περισσότερο όταν πέσουν στο νερό.
Τα βρεγμένα ρούχα αυξάνουν σημαντικά την καταπόνηση.
Το κρύο νερό προκαλεί γρήγορη εξάντληση
Ακόμη και κάποιος που ξέρει να κολυμπά μπορεί να χάσει γρήγορα:
- δύναμη,
- συντονισμό,
- ικανότητα να παραμείνει στην επιφάνεια.
Η «βαλκανική οδός»
Η Κροατία βρίσκεται πάνω σε μία από τις βασικές διαδρομές ανθρώπων που επιχειρούν να φτάσουν προς κράτη της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης.
Η διαδρομή είναι γνωστή ως Western Balkans route ή βαλκανική οδός.
Πάνω από 12.500 διελεύσεις το 2025
Σύμφωνα με στοιχεία της Frontex που επικαλείται το Newsbeast, περισσότερα από 12.500 άτομα χρησιμοποίησαν τη βαλκανική οδό το 2025.
Μείωση 42% σε σχέση με το 2024
Ο αριθμός αυτός ήταν μειωμένος κατά περίπου 42% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.
Η μείωση όμως των καταγεγραμμένων διελεύσεων δεν σημαίνει ότι η διαδρομή έπαψε να είναι επικίνδυνη.
Περισσότεροι από 400 νεκροί ή αγνοούμενοι από το 2014
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης που επικαλείται το δημοσίευμα, πάνω από 400 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται στη συγκεκριμένη ευρύτερη διαδρομή από το 2014.
Ο αριθμός πιθανόν δεν αποτυπώνει κάθε περιστατικό
Σε μεταναστευτικές διαδρομές υπάρχουν περιπτώσεις όπου:
- άνθρωποι ταξιδεύουν χωρίς έγγραφα,
- εξαφανίζονται χωρίς άμεση δήλωση συγγενών,
- συμβάντα δεν καταγράφονται έγκαιρα.
Για αυτό οι διεθνείς οργανισμοί αντιμετωπίζουν τους επίσημους αριθμούς ως τεκμηριωμένο ελάχιστο και όχι απαραίτητα ως πλήρη εικόνα.
Γιατί επιχειρούν επικίνδυνες διαδρομές
Οι λόγοι διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Μπορεί να σχετίζονται με:
- πολέμους,
- διώξεις,
- φτώχεια,
- προσπάθεια επανένωσης με οικογένεια,
- αναζήτηση εργασίας.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη το ακριβές ιστορικό των ανθρώπων της συγκεκριμένης ομάδας.
Το πέρασμα προς τη Σλοβενία
Για όσους κινούνται προς τη δυτική Ευρώπη, η Σλοβενία μπορεί να λειτουργήσει ως επόμενο βήμα προς:
- Αυστρία,
- Ιταλία,
- Γερμανία.
Οι έλεγχοι στα σύνορα αλλάζουν τις διαδρομές
Όταν ενισχύονται οι επίσημοι έλεγχοι, διακινητές ή μεμονωμένες ομάδες μπορεί να αναζητούν:
- δάση,
- ποτάμια,
- ορεινά περάσματα.
Αυτό συχνά αυξάνει τον φυσικό κίνδυνο.
Δεν έχει ανακοινωθεί αν υπήρχε διακινητής
Το δημοσίευμα δεν αναφέρει επιβεβαιωμένη σύλληψη διακινητή για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Άρα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι κάποιος τρίτος οδήγησε την ομάδα μέσα στον ποταμό.
Η έρευνα θα εξετάσει πώς έφτασαν στο σημείο
Οι αρχές συνήθως προσπαθούν να εξακριβώσουν:
- από πού μπήκε η ομάδα στην Κροατία,
- αν υπήρχε οργανωμένο δίκτυο,
- αν χρησιμοποιήθηκε όχημα,
- αν υπήρχαν οδηγοί ή διακινητές.
Πρώτη προτεραιότητα η ταυτοποίηση των θυμάτων
Οι Αρχές πρέπει τώρα να εξακριβώσουν:
- ποιοι ήταν οι νεκροί,
- τις ηλικίες τους,
- τις χώρες καταγωγής,
- αν υπήρχαν συγγενείς στην ομάδα.
Η ταυτοποίηση μπορεί να είναι δύσκολη
Αν κάποιος δεν έχει:
- διαβατήριο,
- ταυτότητα,
- άλλο επίσημο έγγραφο,
μπορεί να απαιτηθούν:
- δακτυλικά αποτυπώματα,
- βάσεις δεδομένων,
- πληροφορίες από επιζώντες.

Το ανθρώπινο κόστος πίσω από τους αριθμούς
Η φράση «πέντε νεκροί» είναι ένας αριθμός.
Πίσω από αυτόν όμως βρίσκονται πέντε διαφορετικοί άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους σε μια προσπάθεια να φτάσουν σε άλλη χώρα.
Μετανάστευση και άσυλο δεν είναι το ίδιο
Ο όρος «μετανάστης» χρησιμοποιείται στο αρχικό αστυνομικό ρεπορτάζ.
Δεν γνωρίζουμε αν κάποιος από τους ανθρώπους:
- είχε υποβάλει αίτημα ασύλου,
- σκόπευε να το κάνει,
- πληρούσε τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας.
Αυτά είναι διαφορετικά νομικά ζητήματα.
Κροατία και Σλοβενία είναι μέλη της ΕΕ
Και οι δύο χώρες συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον χώρο Σένγκεν.
Ωστόσο οι μεταναστευτικές διαδρομές εξακολουθούν να υπάρχουν λόγω διαφορών:
- στη διαδικασία ασύλου,
- στον τελικό προορισμό,
- στα οικογενειακά δίκτυα.
Ο ρόλος της Frontex
Η Frontex παρακολουθεί τις μεταναστευτικές διαδρομές στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και δημοσιεύει στοιχεία για καταγεγραμμένες παράτυπες διελεύσεις.
Οι αριθμοί διελεύσεων δεν ισοδυναμούν πάντα με διαφορετικά άτομα, καθώς το ίδιο πρόσωπο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να καταγραφεί περισσότερες από μία φορές.
Ο ΔΟΜ καταγράφει θανάτους
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης λειτουργεί προγράμματα καταγραφής θανάτων και εξαφανίσεων ανθρώπων στις μεταναστευτικές διαδρομές.
Αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για να κατανοηθεί το ανθρώπινο κόστος των επικίνδυνων περασμάτων.
Οι ποταμοί αποτελούν συχνά «αόρατα σύνορα»
Σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης τα κρατικά σύνορα ακολουθούν φυσικά εμπόδια:
- ποταμούς,
- βουνά.
Η απουσία φράχτη δεν σημαίνει ότι η διάσχιση είναι ασφαλής.
Τι γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή
Μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί:
- πέντε θάνατοι,
- πέντε διασωθέντες,
- περίπου 14 άνθρωποι που πέρασαν στη Σλοβενία,
- άγνωστες προς το παρόν εθνικότητες των θυμάτων.
Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη
Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί:
- ονόματα,
- ακριβείς ηλικίες,
- χώρες καταγωγής,
- πλήρης διαδρομή,
- πιθανή εμπλοκή διακινητή.
.
